Amerikaanse rook boven België

Op woensdag 26 juni 2013, tussen 8.00u en 11.00u in de voormiddag is een wolk met rookdeeltjes waargenomen met het LIDAR-toestel te Ukkel. Deze wolk had een dikte van ongeveer 500m en bevond zich op een hoogte van 3,5km zoals te zien is op bijgaande figuur 1. Op deze hoogte heeft dit uiteraard geen invloed op onze gezondheid.

 

De oorsprong van deze rookpluim bevindt zich aan de andere kant van de oceaan, in het noorden van Amerika. In die streek woeden sinds enkele weken hevige bosbranden. Rond 20 juni 2013 was er een bijzonder hevige opflakkering die aanleiding gegeven heeft tot de vorming van een pyrocumulus die soms een hoogte bereikte van 13,5 km. Een pyrocumulus is een wolk van de familie van de cumuluswolken (stapelwolken) die zich vormt boven een intense hittebron. In bepaalde gevallen, zoals deze, kan een pyrocumulus uitgroeien tot de grootte van een cumulonimbus (onweerswolk). Als een pyrocumulus hoogten bereikt zoals in het noorden van Amerika kan die rookdeeltjes injecteren tot de hoogte van de troposfeer. Door de aanwezigheid van sterke winden in de hogere luchtlagen kan de wolk dan over grote afstanden getransporteerd worden.
Het gebeurt wel meer dat zulke wolken over België passeren. Drie jaar geleden is een wolk bestaande uit deeltjes afkomstig van een vulkaan in IJsland over België gepasseerd. Hierdoor werd het luchtverkeer boven een groot stuk van Europa lamgelegd gedurende meerdere dagen. Dit is nu niet het geval omdat de rookdeeltjes geen gevaar voor de luchtvaart opleveren.

 

Ook satellieten hebben de rookwolken, herkomstig uit de Verenigde Staten, waargenomen. Deze beelden zijn afkomstig van de Meteosat-satelliet en werden vastgelegd op 26/06/2013 om 5 en om 6 uur, Universele Tijd (+ 2 tijdens de zomer).

De waarneming van de wolk - die gelukkig verder zonder ernstige gevolgen gebleven is -, bevestigt dat het instrument (de LIDAR-ceilometer) in staat is om een wolk met kleine deeltjes snel te detecteren boven België. Om een betere bedekking over België te krijgen van dit soort waarnemingen, heeft het KMI 3 bijkomende instrumenten aangekocht. Bovendien neemt het KMI actief deel aan verschillende Europese projecten voor de uitwisseling van LIDAR-gegevens tussen de verschillende Nationale Meteorologische Instituten in Europa. Het geheel van deze waarnemingen (plaats van de wolk, hoogte van de wolk, dikte van de wolk, type van deeltjes in de wolk, …) zullen onze voorspellers beter in staat stellen, indien nodig, maatregelen te treffen om de bevolking in te lichten.