Een opmerkelijk zachte winter

De winter 2013 -2014 werd gekenmerkt door dikwijls zeer zacht weer voor de tijd van het jaar. Het is de tweede warmste winter die in Brussel-Ukkel sinds 1833 waargenomen werd. De gemiddelde temperatuur van deze winter bereikte de uitzonderlijke hoge waarde van 6,3 °C; de normale winterwaarde bedraagt slechts 3,6 °C. In december, januari en februari observeerden wij respectievelijk gemiddelde temperaturen van 6,1 °C, 6,1 °C en 6,6 °C, waar de normale waren respectievelijk slechts 3,9 °C, 3,3 °C en 3,7 °C bedragen. Nemen wij hierbij de gemiddelde temperatuur van november van 6,4 °C (normale waarde: 6,8 °C) in acht, dan bekomen wij een opmerkelijke constante in de maandelijkse gemiddelde temperaturen van de laatste 4 maanden.
Ondanks dat de winter 2006 – 20007 de warmste blijft (met een gemiddelde temperatuur van 6,6 °C in Ukkel), heeft deze winter toch een dubbel record wat de minimale dagtemperaturen sinds 1901 betreft, gebroken. Enerzijds bedroeg de laagste temperatuur waargenomen tijdens deze 3 wintermaanden nauwelijks -0,5 °C (12 januari); het vorige record van -1,6 °C dateert uit 1989. Anderzijds werden over het ganse seizoen slechts 3 vorstdagen waargenomen (dagen met een temperatuur die strikt onder 0 °C ligt); het vorige record dateerde uit de winter 1988 – 1989 met 11 dagen.
De zachte temperaturen die wij deze winter hebben meegemaakt, zijn te verklaren door de permanente aanwezigheid van een uitgebreide zone van lage druk gelegen boven het noordelijk bassin van de Atlantische oceaan. Vandaar dat de luchtmassa’s verbonden aan deze depressie en die naar ons land gestuurd werden, meestal uit de sector ZZW kwamen. De zuidelijke oorsprong van deze luchtmassa’s verklaart de aanhoudende zachtheid in onze streken. De nabijheid van deze zones van lage druk verklaart eveneens de uitzonderlijk lage gemiddelde winterse luchtdruk dit jaar in Ukkel van 1009,8 hPa (waarde op zeeniveau) terwijl de normale waarde 1017,2 hPa bedraagt. Deze waarde situeert zich op de tiende plaats in de reeks winterse lage luchtdrukken sinds 1834, het record blijft dat van de winter 1935-1936 met 1005,3 hPa.
In Ukkel was de winterse neerslaghoeveelheid en het aantal neerslagdagen normaal. Wij registreerden met de pluviometer 213,4 mm gedurende 60 neerslagdagen; de normale waarden zijn respectievelijk 220,5 mm in 54,8 dagen. De zachtheid ligt eveneens aan de basis van de afwezigheid van sneeuwval te Ukkel: wij observeerden slechts een maal sneeuw gemengd met regen op 27 januari. Deze winter voegt zich aldus bij de winters 1989-1990 en 2007-2008 waarbij men eveneens slechts een dag met sneeuwval heeft waargenomen.
Tenslotte was de zonneschijnduur zeer abnormaal hoog over het ganse seizoen, dank zij een bijzonder zonnige decembermaand. Wij totaliseerden 217,5 h zonneschijn, terwijl de normale seizoenwaarde slechts 180,5 h bedraagt.

 

Opmerkingen:
- De normale waarden van de parameters in de tekst zijn de gemiddelde waarden berekend over de referentieperiode 1981-2010.
- Wat het aantal vorstdagen betreft, hebben wij de reeks van dagelijkse minima gemeten tussen 0 en 24 uur in een gesloten hut sinds 1983, gebruikt. Voor de periode van 1901 tot 1982 hebben wij een schatting gemaakt met behulp van een regressie van de waarden in een gesloten hut, vertrekkende van de metingen uitgevoerd in een open hut die tijdens deze periode gebruikt werd.
- Definitie van de graad van abnormaliteit van een klimatologische parameter, uitgedrukt in gemiddelde terugkeerperioden, afhankelijk van de waarden van de parameter gemeten tussen 1981 en 2010:

 

(*) Definities van de graad van abnormaliteit:

Afkorting Graad van abnormaliteit Fenomeen bereikt of overtroffen gemiddeld één keer om de
n normaal -
a abnormaal 6 jaar
za zéér abnormaal 10 jaar
u uitzonderlijk 30 jaar
zu zéér uitzonderlijk 100 jaar

Evolutie van de maximale temperaturen (rode kromme), gemiddelde (groene kromme) en de minima (blauwe kromme) gemeten in Ukkel tussen 1 december 2013 en 28 februari 2014. De zwarte kromme toont de normale waarde van de dagelijkse gemiddelde temperatuur (gemiddelde waarden voor de periode 1981 – 2010.