Over het KMI

Ionosferische profielen

Paviljoen voor de peilingen van de ionosfeer

I - Algemeen

De ionosfeer is de bovenste laag van de atmosfeer, tussen de 50 km en 1000 km hoogte. De studie van natuurlijke en kunstmatige fenomenen die zich afspelen in deze laag van de atmosfeer is het onderwerp van het onderzoek dat gebeurt binnen de afdeling 'Ionosferische profielen'.

De ionosfeer speelt een zeer belangrijke rol op het vlak van de voortplanting van elektromagnetische golven in het radiospectrum. Ze wordt immers gedefinieerd als de laag van de atmosfeer waar de concentratie vrije electronen voldoende is om de voortplanting van radiogolven te beïnvloeden.

Onze moderne maatschappij gebruikt steeds meer technologie die gebaseerd is op het uitzenden en/of ontvangen van radiogolven: telecommunicatie op aarde of tusssen de aarde en de ruimte, radarsystemen, systemen voor satellietnavigatie zoals GPS of Galileo. Onder bepaalde omstandigheden kan de ionosfeer de werking van zulke systemen ernstig verstoren. Het is dus belangrijk om de ionosferische activiteit in het oog te houden en te modelleren alsook haar effect op technologische systemen die gebaseerd zijn op het uitzenden en/of de ontvangst van radiogolven.

 

II - Voornaamste activiteiten

De voornaamste activiteiten van de afdeling 'Ionosferisch profielen' zijn:

  • het meten en modelleren van de ionosferische activiteit en de verschillende parameters die deze activiteit beïnvloeden
  • het meten en modelleren van de invloed van de ionosferische activiteit op systemen voor satellietnavigatie (GPS, Galileo)
  • het meten van de kosmische straling


De waarnemingen waarvoor de afdeling verantwoordelijk is, worden gedaan in het Centrum voor Fysica van de Aarde in Dourbes. Het personeel van de afdeling zit verdeeld tussen de sites van het KMI in Dourbes en in Ukkel.

 

III - Voornaamste produkten & diensten

De afdeling 'Ionosferische profielen' ontwikkelt produkten en diensten voor verschillende groepen gebruikers, hoofdzakelijk voor de nationale en internationele wetenschappelijke gemeenschap alsook voor gebruikers van het GPS navigatiesysteem. De verschillende produkten zijn beschikbaar via twee websites:

http://swans.meteo.be
http://digisonde.oma.be

 

Zaal van Ionosonde

IV - Onderzoeksprojecten

Het personeel van de afdeling was en is nog steeds betrokken bij verschillende nationale en internationale onderzoeksprojecten die voornamelijk gefinancierd worden door ESA (European Space Agency), de GSA (GNSS Supervising Authority) en door het Belgische Federale Wetenschapsbeleid.

In samenwerking met de Unité de Géomatique van de universiteit van Luik, ontvangt de afdeling studenten met het oog op het schrijven van een doctoraatsthesis, voornamelijk in het domein van systemen voor satellietnavigatie.

 

V - Meetinstrumenten

In het kader van haar wetenschappelijke onderzoeksactiviteiten is de afdeling
verantwoordelijk voor verschillende meetinstrumenten die geïnstalleerd zijn in
het Geofysisch Centrum in Dourbes.

  • een ionosonde, meer bepaald een Digisonde 256, voor het meten van de
    voornaamste parameters die de activiteit van de ionosfeer kenmerken.
  • een neutron-monitor voor het meten van kosmische straling
  • een GPS ontvanger (monitor voor ionosferische scintillaties) geïnstalleerd door de universiteit van Nottingham op het dak van het centrale paviljoen in 2006.
 

VI - Contactpersoon

Prof. R. Warnant
Afdelingshoofd dd.
Tel: 32-(0)2-373 02 51
Fax: 32-(0)2-374 67 88
E-mail: Rene.Warnant@meteo.be