Klimatologisch overzicht van november 2015

Korte versie

De laatste maand van de meteorologische herfst werd te Ukkel gekenmerkt door een zeer abnormaal hoge gemiddelde temperatuur, een abnormaal hoog neerslagtotaal en een normale waarde voor de gemiddelde windsnelheid en totale zonneschijnduur.

 

De tabel hieronder geeft de maandelijkse waarden van een reeks parameters weer gemeten te Ukkel (kolom "Maand"), alsook de normale maandelijkse waarden ("Norm".) en de maandelijkse recordwaarden sinds 1981 ("Record +" en "Record -") met de respectievelijke jaartallen. De kolom "kar" duidt de statistische karakteristiek aan van de waargenomen maandwaarde ("Maand").

Parameter Eenh. Maand Norm. kar Record + Jaar Record - Jaar
Gemiddelde temperatuur °C 10.1 6.8 za 10.4 1994 2.8 1993
Gemiddelde maximumtemperatuur °C 13.1 9.5 u 12.8 1994 5.4 1985
Gemiddelde minimumtemperatuur °C 7.3 4.1 za 8.1 1994 -0.1 1985
Neerslagtotaal mm 103.7 76.4 a 174.6 1991 8.5 2011
Neerslagdagen d 20 18.8 n 26 2008 10 1989
Sneeuwdagen d 2 1.4 n 11 1985 0 2014
Onweersdagen in België d 6 4 n 10 2005 0 2011
Gemiddelde windsnelheid m/s 4.4 3.8 n 5.1 2009 3 2001
Overheersende windrichting ZW ZZW
Zonneschijnduur uu:mm 61:31 66:17 n 135:33 1989 23:46 2010
Globale zonnestraling kWh/m² 27.8 26.1 n 35.9 1989 18.6 2010
Relatieve vochtigheid % 84 86 n 90 2012 80 1989
Gemiddelde dampdruk hPa 10.6 8.7 u 10.8 1994 6.7 1985
Luchtdruk hPa 1017.2 1015.1 n 1023.4 1981 1003.4 2000

(*) Definities van de graad van abnormaliteit:

Afkorting Graad van abnormaliteit Fenomeen bereikt of overtroffen, gemiddeld één keer om de
n normaal -
a abnormaal 6 jaar
za zéér abnormaal 10 jaar
u uitzonderlijk 30 jaar

Volledige versie

De 1e en 2e zorgde een hogedrukgebied boven Oost-Europa met een S- tot SE-lijke stroming voor een aanvoer van droge en zachte lucht. De 3e en 4e trok een depressie van het Iberisch schiereiland richting Noordzee. Het front eraan verbonden zorgde bij ons voor perioden van regen. Van de 5e tot de 19e werd een complexe Atlantische lagedrukzone belangrijk voor ons weer. Tussen dit laag en het hogedrukgebied boven de Middellandse Zee en Oost-Europa kregen we te maken met een strakke W- tot SW-lijke aanvoer van overwegend zachte en soms gestoorde lucht. De 9e en de 10e zorgde de opbouw van een hogedrukgebied boven het Iberisch schiereiland en Frankrijk voor een gedeeltelijke stabilisatie van de atmosfeer bij ons. Van de 11e tot de 19e breidde dit zich uit tot over het westen van het Middellandse Zeegebied. De 20e zorgde een lagedrukgebied boven de Noordzee geleidelijk voor de aanvoer van polaire lucht. Van de 21e tot de 27e stroomt die vaak gestoorde of onstabiele lucht uit het westen tot het noordwesten over onze streken. Zij wordt aangevoerd tussen lagedrukgebieden boven Scandinavië en de Noorse Zee, en een hogedrukkern boven het centrale deel van de Atlantische Oceaan. Vanaf de 28e bereikt er zachtere gestoorde zuidwestelijke oceaanlucht onze regio. Zij beweegt zich tussen een hogedrukkern die zich verplaatst van de Azoren naar het Iberisch schiereiland en een complex lagedrukgebied dat zich verplaatst van IJsland naar Scandinavië. De gemiddelde luchtdruk op zeeniveau bedroeg te Ukkel 1017,2 hPa (norm.: 1015,1 hPa).

In het land lag de afwijking van de normale van de maandgemiddelden van de dagelijkse maximumtemperaturen tussen +2°C en +4°C. De maandgemiddelden van de minimumtemperaturen weken af van de normale met een waarde gelegen tussen +2,0°C en +4,5°C. De absolute maxima varieerden tussen 16°C en 21°C en deden zich meestal voor op de 1e en 7e. De absolute minima lagen tussen -6°C en +1°C en werden meestal gemeten op de 23e, 24e of 27e. Te Ukkel bedroeg de gemiddelde temperatuur 10,1°C (norm.: 6,8°C). De gemiddelde uitersten waren respectievelijk 13,1°C en 7,3°C (norm.: 9,5°C en 4,1°C). De absolute uitersten waren respectievelijk 20,8°C [de 1e] en -1,8°C [de 23e en 24e] (norm.: 16,2°C en -1,7°C). Er was geen enkele winterse dag [max<0°C] (norm.: 0,5 d.) en er waren 2 vorstdagen [min<0°C] (norm.: 4,5 d.). Er was ook, zeer abnormaal, 1 lentedag [TX>=20°C] (norm.: 0,1 d.).
Hoewel in Ukkel de gemiddelde temperaturen van de eerste 2 decades ruim de vorige records hebben gebroken, strandt de gemiddelde maandtemperatuur op de tweede plaats na 1994 (10,4°C). De gemiddelde maximumtemperatuur is wel een nieuw record (vorige record: 12,8°C in 1994), net als de absolute maximumtemperatuur (vorig record: 20,3°C in 1995).

De streekgemiddelden van de neerslag waren allen hoger dan de normale waarden. Zij varieerden van 125% van de normale waarde in Belgisch Lotharingen tot 165 % in het Land van Herve. De afwijkingen waren zeer abnormaal hoog in het Land van Herve en in de streek van Gileppe en Warche. Ze waren abnormaal hoog in de Polders, in Vlaanderen, in Brabant, in Haspengouw en in de Condroz. Op de andere plaatsen waren de afwijkingen normaal. Met 44,8 mm neerslag werd in Mont-Rigi (Weismes) op de 30e de hoogste neerslaghoeveelheid geregistreerd. Dit was deze maand de enige waarde van minstens 40 mm. Te Ukkel was de neerslagfrequentie normaal: met de pluviometer werd in totaal 103,7 mm gemeten op 20 dagen (norm.: 76,4 mm in 18,8 d.).

In het land werd de neerslag gedurende 6 dagen vergezeld van onweersverschijnselen (norm.: 4,0 d.): de 13e, van de 20e tot en met de 23e en de 25e. Windschade of schade door regenval werden ons gemeld op de 13e, 15e, 17e tot en met 19e, 29e en 30e. Er viel hagel op de 21e en 25e. De neerslag bestond geheel of gedeeltelijk uit sneeuw gedurende 7 dagen: van de 21e tot en met de 26e en de 28e. Dit gaf aanleiding tot een sneeuwbedekking van de 22e tot en met de 28e. De maximale sneeuwdikte bereikte lokaal 7 cm in Sourbrodt (Weismes) op de 25e.

De totale maandelijkse zonneschijnduur was normaal voor Ukkel. De zon scheen hier 61 u 31 min (norm.: 66 u 17 min).

Te Ukkel kwamen de winden hoofdzakelijk uit de sectoren SSW tot WSW. Hun frequentie uit deze sectoren bedroeg 70,1% (norm.: 40,3%). De gemiddelde windsnelheid bedroeg 4,4 m/s (norm.: 3,8 m/s). In het officiële anemometrische meetnet in ons land werden op de 17e, de 18e en de 21e windstoten van minstens 100 km/u (28 m/s) gemeten. Deze snelheden konden lokaal ook bereikt worden tijdens de onweders.

 

De volledige downloadversie bevat kaarten van België die de geografische verdeling van temperatuur, neerslag en zonneschijnduur van de maand en de afwijkingen van de normale waarden weergeven.

Klimatologisch overzicht (pdf 1.2Mo, 8 pagina's)