Klimatologisch overzicht van september 2016

Korte versie

De eerste maand van de meteorologische herfst werd te Ukkel gekenmerkt door een zeer abnormaal hoge gemiddelde temperatuur en zonneschijnduur, een zeer abnormaal laag neerslagtotaal en een abnormaal lage gemiddelde windsnelheid.

 

De tabel hieronder geeft de maandelijkse waarden van een reeks parameters weer gemeten te Ukkel (kolom "Maand"), alsook de normale maandelijkse waarden ("Norm".) en de maandelijkse recordwaarden van 1981 tot 2015("Record +" en "Record -") met de respectievelijke jaartallen. De kolom "kar" duidt de statistische karakteristiek aan van de waargenomen maandwaarde ("Maand").

Parameter Eenh. Maand Norm. kar Record + Jaar Record - Jaar
Gemiddelde temperatuur °C 17.5 14.9 za 18.4 2006 11.7 1986
Gemiddelde maximumtemperatuur °C 22.4 19 za 23.4 2006 16.2 1986
Gemiddelde minimumtemperatuur °C 12.8 10.9 za 14 1999 7.3 1986
Neerslagtotaal mm 18.3 68.9 za 199.4 2001 9.2 2006
Neerslagdagen d 10 15.7 a 26 1984 6 1997
Onweersdagen in België d 4 7.7 n 17 1990 2 2003
Gemiddelde windsnelheid m/s 2.8 3.3 a 4.5 1983 2.6 1989
Overheersende windrichting Z ZZW
Zonneschijnduur uu:mm 196:50 143:04 za 220:01 2003 65:23 2001
Globale zonnestraling kWh/m² 108.1 87.1 za 108.4 1997 59.9 1984
Relatieve vochtigheid % 71 79 u 86 2001 73 2008
Dampdruk hPa 14 13.3 n 15.7 2006 10.9 1986
Luchtdruk hPa 1017.9 1016.4 n 1021.9 1997 1010.1 1984

(*) Definities van de graad van abnormaliteit:

Afkorting Graad van abnormaliteit Fenomeen bereikt of overtroffen, gemiddeld één keer om de
n normaal -
a abnormaal 6 jaar
za zéér abnormaal 10 jaar
u uitzonderlijk 30 jaar

Volledige versie

Van de 1e tot de 20e was het weer in onze streken over het algemeen droog, vaak zonnig en warm tot zeer warm. Van de 1e tot de 14e kwam dit door de aanwezigheid van een anticycloon over Europa, de 15e door een depressie boven Duitsland, de 16e door een hogedrukgebied met centrum boven Polen, de 17e en 18e door een depressie die zich eerst boven het westen van Frankrijk bevond en later boven Oost-Europa en de 19e en 20e door een anticycloon boven het zuiden van Scandinavië. De 21e en 22e bevonden we ons in een zone met weinig drukverschil. Van de 23e tot de 28e kregen we meestal droge en zachte lucht over ons door de aanwezigheid van een hogedrukgebied boven een groot deel van Europa. De 29e en 30e kregen we dan weer licht onstabiele maritieme lucht over ons door de aanwezigheid van een lagedrukgebied boven Scandinavië. De gemiddelde maandelijkse luchtdruk op zeeniveau bedroeg te Ukkel 1017,9 hPa (norm.: 1016,4 hPa).

In het land weken de maandgemiddelden van de maximumtemperatuur af van de normale met een waarde gelegen tussen +2,5°C en +5,5°C. De afwijking van de normale gemiddelde maandelijkse minimumtemperatuur bereikten waarden tussen -1,0°C en +4,5°C. De absolute maxima varieerden in het land tussen 27,5°C en 34,5°C en deden zich meestal voor op de 13e. De absolute minima varieerden tussen 0,5°C en 8,5°C en werden meestal waargenomen op de 27e. Te Ukkel bedroeg de gemiddelde temperatuur 17,5°C (norm.: 14,9°C). De gemiddelde uitersten waren respectievelijk 22,4°C en 12,8°C (norm.: 19,0°C en 10,9°C), twee zeer abnormaal hoge waarden. De absolute uitersten waren respectievelijk 31,2°C [de 13e], een uitzonderlijk hoge waarde, en 7,7°C [de 27e] (norm.: 25,4°C en 6,4°C). Er waren uitzonderlijk 25 lentedagen [max.>=20°C] (norm.: 10,3 d.), waarvan, zeer abnormaal, 6 zomerdagen [max.>=25°C] (norm.: 1,9 d.) en zelfs 1 tropische dag [max.>=30°C] (norm.: 0,0 d.). Hierdoor leek september wel een vierde zomermaand. Vooral ook omdat al deze waarden groter of gelijk waren aan deze van juni en in de buurt lagen van deze van juli en augustus. De 2de decade viel extra op door de laattijdigste tropische dag sinds 1901. Op de 13de steeg de temperatuur nog tot 31,2°C. De vorige tropische dagen tijdens de 2de decade dateren al van 1919: de 11de werd het toen 30,0°C en de 12de 30,6°C. Ook de minimumtemperaturen lagen tijdens deze decade zeer hoog. Op de 14de werd het niet kouder dan 18,3°C. We moeten voor deze decade teruggaan tot 1947 om een nog hogere minimumtemperatuur tegen te komen (18,8°C op de 16de).

De streekgemiddelden van de neerslag lagen allemaal lager dan de normale waarden. Zij varieerden van 19% van de normale in het land van Herve tot 39% in Belgisch Lotharingen. De waarden waren uitzonderlijk laag in Haspengouw, de Condroz, het land van Herve en de streek van Gileppe en Warche. In de Polders, het Doornikse, de Kempen, Brabant, de Borinage, de streek tussen Samber en Maas, de Ardennen en Belgisch Lotharingen waren ze zeer abnormaal laag en aan de Kust en in Vlaanderen abnormaal laag. De hoogste dagwaarden in ons land konden voorkomen op verschillende dagen en liepen op tot 37 mm. Te Ukkel was de neerslagfrequentie abnormaal laag: met de pluviometer werd in totaal 18,3 mm neerslag in 10 dagen gemeten (norm.: 68,9 mm in 15,7 d.).

In het land waren er 4 onweersdagen (norm.: 7,7 d.): de 4e, de 15e, de 16e en de 25e. Er bliksemschade gemeld op de 15e.

Te Ukkel registreerde men een zeer abnormaal hoge maandelijkse hoeveelheid van 196u 50min zonneschijn (norm.: 143u 04min). Daarmee was deze maand zonniger dan juni en juli. Deze duur kan mee verklaard worden door het uitzonderlijk laag aantal zwaar bewolkte dagen (5d., normaal 11,5d.) en het zeer abnormaal hoog aantal heldere dagen (9d., normaal 3,6d.).

Te Ukkel kwamen de winden hoofdzakelijk uit de sectoren Z tot WZW. Hun frequentie uit die richtingen bedroeg 58,6% (norm.: 45,3%). De gemiddelde windsnelheid bedroeg 2,8 m/s (norm.: 3,3 m/s). In het officiële anemometrische meetnet in ons land werden er geen windstoten van minstens 100 km/u (28 m/s) gemeten. Dergelijke snelheden konden wel plaatselijk bereikt worden tijdens de onweders.

 

De volledige downloadversie bevat kaarten van België die de geografische verdeling van temperatuur, neerslag en zonneschijnduur van de maand en de afwijkingen van de normale waarden weergeven.

Klimatologisch overzicht (pdf 1.2Mo, 8 pagina's)