Klimatologisch overzicht van november 2016

Korte versie

De laatste maand van de meteorologische herfst werd in Ukkel gekenmerkt door normale waarden voor de gemiddelde temperatuur, het neerslagtotaal, de gemiddelde windsnelheid en de zonneschijnduur.

 

De tabel hieronder geeft de maandelijkse waarden van een reeks parameters weer gemeten te Ukkel (kolom "Maand"), alsook de normale maandelijkse waarden ("Norm".) en de maandelijkse recordwaarden van 1981 tot 2015("Record +" en "Record -") met de respectievelijke jaartallen. De kolom "kar" duidt de statistische karakteristiek aan van de waargenomen maandwaarde ("Maand").

Parameter Eenh. Maand Norm. kar Record + Jaar Record - Jaar
Gemiddelde temperatuur °C 6.1 6.8 n 10.4 1994 2.8 1993
Gemiddelde maximumtemperatuur °C 8.6 9.5 n 13.1 2015 5.4 1985
Gemiddelde minimumtemperatuur °C 3.6 4.1 n 8.1 1994 -0.1 1985
Neerslagtotaal mm 93.2 76.4 n 174.6 1991 8.5 2011
Neerslagdagen d 19 18.8 n 26 2008 10 1989
Sneeuwdagen d 0 1.4 n 11 1985 0 2014
Onweersdagen in België d 4 3.9 n 10 2005 0 2011
Gemiddelde windsnelheid m/s 3.8 3.8 n 5.1 2009 3 2001
Overheersende windrichting ZW ZZW
Zonneschijnduur uu:mm 63:37 66:17 n 135:33 1989 23:46 2010
Globale zonnestraling kWh/m² 28.4 26.1 n 35.9 1989 18.6 2010
Relatieve vochtigheid % 84 86 n 90 2012 80 1989
Dampdruk hPa 8.2 8.7 n 10.8 1994 6.7 1985
Luchtdruk hPa 1014.4 1015.1 n 1023.4 1981 1003.4 2000

(*) Definities van de graad van abnormaliteit:

Afkorting Graad van abnormaliteit Fenomeen bereikt of overtroffen, gemiddeld één keer om de
n normaal -
a abnormaal 6 jaar
za zéér abnormaal 10 jaar
u uitzonderlijk 30 jaar

Volledige versie

Van de 1e tot de 10e kregen we licht onstabiele zeelucht van polaire oorsprong over ons. De 1e en 2e door de aanwezigheid van een lagedrukgebied met centrum over de Baltische Zee en van de 3e tot de 10e door een lagedrukkern die zich verplaatste van het noorden van de Noordzee via Denemarken en onze regio naar het noorden van Frankrijk en daarna richting Centraal-Europa. Van de 11e tot de 13e werd ons weer nog grotendeels beïnvloed door een hogedrukzone die reikte van de nabije oceaan tot Centraal-Europa. Van de 14e tot de 20e werd ons weer vooral bepaald door een complex lagedrukgebied over het noorden van de Atlantische Oceaan en de Noorse Zee. Hierdoor kregen we geleidelijk aan zachtere en onstabiele maritieme lucht over ons. De 21e en 22e trok een lagedrukgebied van het noorden van Frankrijk via Engeland naar de Noordzee. Dit zorgde voor de aanvoer van zeer zachte lucht. De 23e vormde er zich een nieuw lagedrukgebied over het Iberisch Schiereiland. Van de 24e tot de 27e werd er koudere, maar stabiele lucht aangevoerd doordat we ons bevonden tussen dit lagedrukgebied en een hogedrukgebied boven de Britse Eilanden en de Noordzee. Van de 28e tot de 30e verplaatste dit hogedrukgebied zich tot over onze streken, waardoor we stabiele, maar koude continentale lucht over ons kregen. Te Ukkel bedroeg de gemiddelde luchtdruk op zeeniveau 1014,4 hPa (norm: 1015,1 hPa).

De afwijking van de normale van de maandgemiddelden van de maximumtemperaturen lag tussen -1,5°C en +0,5°C. De afwijking van de normalen van de maandgemiddelden van de minimumtemperaturen varieerde tussen -1,5°C en +1,5°C. De absolute maxima lagen tussen 13°C en 19°C en werden meestal waargenomen op de 1e en de 23e. De absolute minima varieerden tussen -11°C en -4°C en deden zich meestal voor op de 30e. Te Ukkel bedroeg de gemiddelde temperatuur 6,1°C (norm.: 6,8°C). De gemiddelde uitersten waren respectievelijk 8,6°C en 3,6°C (norm.: 9,5°C en 4,1°C ). De absolute uitersten bedroegen respectievelijk 14,7°C [de 1e] en -3,7°C [de 30e] (norm.: 16,2°C en -1,7°C ). Er waren 4 vorstdagen [min.<0°C] (norm.: 4,5 d.) en geen winterse dagen [max.<0°C] (norm.: 0,5 d.).
In ons land werden de hoogste temperaturen op de 23e geregistreerd. Opvallend hierbij: deze temperaturen werden net ten zuiden van Samber en Maas gemeten (18,0°C in Dourbes (Viroinval) en 17,6°C in Humain (Marche-en-Famenne)). Hiervoor waren 2 fenomenen verantwoordelijk.
1. Advectie van zachte lucht die deel uitmaakte van een zachtere luchtmassa, samen met een restant van een föhn-effect over de Alpen, zorgde voor zachtere temperaturen op de Ardense toppen.
2. Doordat de wind uit het oosten kwam, werd deze luchtmassa net achter de Ardennen naar beneden geduwd. Hierdoor steeg daar de druk en dus ook de temperatuur.

De streekgemiddelden van de maandelijkse neerslaghoeveelheden waren variabel rond de normale waarden. Ze varieerden van 64% van de normale waarde in de streek tussen Samber en Maas tot 151% in de Polders. De waarden waren abnormaal hoog aan de Kust en in de Polders en normaal in de rest van het land. De hoogste dagwaarden werden op verschillende dagen geregistreerd en liepen op tot meer dan 43 mm. Op de 6e en 18e werden neerslagwaarden van meer dan 40 mm gemeten. De opmerkelijkste waarden was deze van Poperinge met 43,3 mm op de 18e. Te Ukkel was de neerslagfrequentie normaal: met de pluviometer werd in totaal 93,2 mm neerslag in 19 dagen gemeten (norm.: 76,4 mm in 18,8 d.).
In Ukkel was de neerslag deze maand zeer ongelijk verdeeld over de 3 decades: tijdens de 2e decade viel er maar liefst 62,9 mm (norm.: 29,1 mm), terwijl we de 3e decade een totaal van amper 1,8 mm registreerden (norm.: 24,3 mm). Beide waarden waren zeer abnormaal voor de betreffende decade. Samen met de normale neerslaghoeveelheid van de 1e decade zorgde dit voor een normaal maandtotaal.

In het land telden we een normaal aantal van 4 onweersdagen (norm.: 3,9 d.): de 6e, de 10e, de 11e en de 18e. Enkel op de 18e werd er hagel. Windschade en wateroverlast werden ons gemeld op de 18e en 20e. Gedurende 10 dagen bestond de neerslag geheel of gedeeltelijk uit sneeuw: van de 7e tot de 15e en op de 18e. Dit gaf aanleiding tot een sneeuwbedekking van de 7e tot de 15e. De maximale sneeuwdikte bereikte lokaal 13 cm in Mont-Rigi (Weismes) op de 10e.

De maandelijkse zonneschijnduur te Ukkel was normaal met een totale duur van 63u 37min (norm.: 66u 17min). Nochtans was het aantal dagen met een volledig betrokken hemel zeer abnormaal laag (5d., norm.: 9,6d.).
Ook hier waren er grote verschillen tussen de 3 decades: de 2e decade was uitzonderlijk somber met slechts 5u 36min zon (norm.: 21u 18min), terwijl de 3e decade uitzonderlijk zonnig was met maar liefst 39u 44min (norm.: 17u 27min). Samen met de normale zonneschijnduur van de 1e decade zorgde dit dus voor een normale maandwaarde.

De wind kwam in Ukkel vooral uit de sectoren NO tot ONO en Z tot W. Dit was gedurende 75,6% van de tijd het geval (norm.: 66,1%). De gemiddelde windsnelheid bedroeg 3,8 m/s (norm.: 3,8 m/s). In het officiële anemometrische meetnet van ons land werden op de 20e windstoten van 100 km/u (28 m/s) of meer geregistreerd. Dergelijke snelheden konden ook plaatselijk bereikt worden tijdens de onweders.

 

De volledige downloadversie bevat kaarten van België die de geografische verdeling van temperatuur, neerslag en zonneschijnduur van de maand en de afwijkingen van de normale waarden weergeven.

Klimatologisch overzicht (pdf 1.2Mo, 8 pagina's)