Klimatologisch overzicht van december 2016

Korte versie

De eerste maand van de meteorologische winter werd in Ukkel gekenmerkt door uitzonderlijk lage waarden voor het neerslagtotaal en de gemiddelde windsnelheid, een uitzonderlijk hoge waarde voor de zonneschijnduur en een normale waarde voor de gemiddelde temperatuur.

 

De tabel hieronder geeft de maandelijkse waarden van een reeks parameters weer gemeten te Ukkel (kolom "Maand"), alsook de normale maandelijkse waarden ("Norm".) en de maandelijkse recordwaarden van 1981 tot 2015("Record +" en "Record -") met de respectievelijke jaartallen. De kolom "kar" duidt de statistische karakteristiek aan van de waargenomen maandwaarde ("Maand").

Parameter Eenh. Maand Norm. kar Record + Jaar Record - Jaar
Gemiddelde temperatuur °C 4.7 3.9 n 9.6 2015 -0.7 2010
Gemiddelde maximumtemperatuur °C 7.5 6.1 n 11.6 2015 1.2 2010
Gemiddelde minimumtemperatuur °C 2.1 1.6 n 7.5 2015 -3 2010
Neerslagtotaal mm 22.7 81 u 172.7 2012 27.1 1987
Neerslagdagen d 9 19.3 u 28 2012 10 1992
Sneeuwdagen d 0 4 a 21 2010 0 2015
Onweersdagen in België d 0 3.1 za 11 2011 0 2015
Gemiddelde windsnelheid m/s 3 4.1 u 5 1993 3 2004
Overheersende windrichting ZZW ZZW
Zonneschijnduur uu:mm 84:29 45:08 u 87:25 2013 16:17 1993
Globale zonnestraling kWh/m² 24 15.8 u 24.5 2013 10 1988
Relatieve vochtigheid % 86 86 n 91 2012 81 2015
Dampdruk hPa 7.4 7.2 n 9.8 2015 5.2 2010
Luchtdruk hPa 1029 1016.5 u 1027.9 1991 1002.1 1981

(*) Definities van de graad van abnormaliteit:

Afkorting Graad van abnormaliteit Fenomeen bereikt of overtroffen, gemiddeld één keer om de
n normaal -
a abnormaal 6 jaar
za zéér abnormaal 10 jaar
u uitzonderlijk 30 jaar

Volledige versie

Van de 1e tot de 5e werd ons weer bepaald door een hogedrukgebied over onze streken waardoor we stabiele, maar koude continentale lucht over ons kregen. Vanaf de 6e verplaatste dit hogedrukgebied zich meer naar het oosten, en vanaf de 8e ook naar het zuiden, waardoor we zachtere lucht kregen aangevoerd. De 11e lag dit over Frankrijk. De 12e verplaatste dit zich richting Centraal-Europa. Tot de 16e kregen we daardoor zachte en licht gestoorde lucht aangevoerd. De 17e maakte dit hogedrukgebied verbinding met een tweede hogedrukgebied, wat leidde tot een hogedrukzone over een groot deel van het Europese continent. Daardoor kregen we vochtige en frissere lucht over ons. De 19e verplaatste deze zone zich naar het oosten en werd de aangevoerde lucht stilaan droger. Van de 21e tot de 25e werd ons weer bepaald door een lagedrukgebied ten noorden van de Britse Eilanden en een hogedrukgebied over het Europese vasteland. Dit zorgde voor de aanvoer van vochtige en zachte maritieme lucht. De 26e bouwde er zich een nieuw hogedrukgebied op over het noordwesten van Frankrijk. Dit uitgebreide en krachtige gebied verplaatste zich nadien geleidelijk richting Oost-Europa. Daardoor kregen we de rest van de maand koudere lucht over ons. Te Ukkel bedroeg de gemiddelde luchtdruk op zeeniveau 1029,0 hPa (norm: 1016,5 hPa), een uitzonderlijk hoge waarde en tevens een nieuw record voor de periode 1901-2016 (vorig record: 1027,9 hPa in 1991).

De afwijking van de normale van de maandgemiddelden van de maximumtemperaturen lag tussen -0,5°C en +3,0°C. De afwijking van de normalen van de maandgemiddelden van de minimumtemperaturen varieerde tussen -2,5°C en +1,5°C. De absolute maxima lagen tussen 8,5°C en 14,5°C en werden meestal waargenomen op de 9e en de 14e. De absolute minima varieerden tussen -14,0°C en -2,5°C en deden zich meestal voor op de1e, de 30e en de 31e. Te Ukkel bedroeg de gemiddelde temperatuur 4,7°C (norm.: 3,9°C). De gemiddelde uitersten waren respectievelijk 7,5°C en 2,1°C (norm.: 6,1°C en 1,6°C ). De absolute uitersten bedroegen respectievelijk 12,7°C [de 14e] en -3,2°C [de 31e] (norm.: 12,7°C en -5,0°C ). Er waren 9 vorstdagen [min.<0°C] (norm.: 10,4 d.) en 1 winterse dagen [max.<0°C] (norm.: 2,0 d.).

De streekgemiddelden van de maandelijkse neerslaghoeveelheden lagen overal een heel stuk lager dan de normale waarden. Ze varieerden van 12% van de normale waarde in Belgisch Lotharingen tot 31% in de Kempen en het Land van Herve. De waarden waren overal uitzonderlijk laag. De hoogste dagwaarden werden op de 21e en 22e geregistreerd en liepen op tot 19 mm. Te Ukkel was de neerslagfrequentie uitzonderlijk laag: met de pluviometer werd in totaal slechts 22,7 mm neerslag op amper 9 dagen gemeten (norm.: 81,0 mm in 19,3 d.). Twee records vanaf 1981. De vorige records voor de neerslaghoeveelheid en het aantal dagen met neerslag dateren van respectievelijk 1987 (27,1 mm) en 1992 (10 dagen). Vooral de eerste 20 dagen waren zeer droog. Op 3 dagen tijd viel er slechts 4,1 mm neerslag.

Net als vorig jaar telde ons land deze maand geen onweersdagen (norm.: 3,1 dagen), toch een zeer abnormaal feit. Gedurende 3 dagen bestond de neerslag in ons land geheel of gedeeltelijk uit sneeuw: de 29e, de 30e en de 31e. Dit gaf echter geen aanleiding tot een sneeuwbedekking.

De maandelijkse zonneschijnduur te Ukkel was uitzonderlijk hoog met een totale duur van maar liefst 84u 29min (norm.: 45u 08min). Een stuk hoger dan de waarde van november (63u 37min) en maar iets minder dan het record sinds 1901. In 2013 registreerden we 87u 25min zon. De eerste 10 dagen waren zeer abnormaal zonnig, terwijl de twee volgende decades nog abnormaal zonnig waren. Deze hoge zonneschijnduur blijkt ook uit het uitzonderlijk hoog aantal heldere dagen (met 7 dagen werd een nieuw record bereikt, norm.: 2,1 d.) en het uitzonderlijk laag aantal zwaar bewolkte dagen (met 14 dagen een evenaring van het record van 2013, norm.: 22,0 d.).

De wind kwam in Ukkel vooral uit de sectoren Z tot W. Dit was gedurende 69,2% van de tijd het geval (norm.: 56,2%). De gemiddelde windsnelheid bedroeg 3,0 m/s (norm.: 4,1 m/s), een evenaring van het record van 1975 en 2004 (periode 1901-2016). In het officiële anemometrische meetnet van ons land werden er geen windstoten van 100 km/u (28 m/s) of meer geregistreerd.

 

De volledige downloadversie bevat kaarten van België die de geografische verdeling van temperatuur, neerslag en zonneschijnduur van de maand en de afwijkingen van de normale waarden weergeven.

Klimatologisch overzicht (pdf 1.2Mo, 8 pagina's)