EUMETSAT houdt de MetOp-A operationeel tot 2022!

Op 19 oktober 2006 werd een eerste - in een rij van 3 - polaire meteorologische satelliet uit de MetOp-A/B/C reeks in een baan om de Aarde gestuurd. Ook MetOp-B draait ondertussen rondjes sinds 17 september 2012. De lancering van de derde polaire meteorologische satelliet, MetOp-C, is gepland voor oktober 2018.
De satellieten uit de MetOp-reeks vliegen in een polaire baan om de Aarde en leveren niet alleen meteorologische gegevens maar ook gegevens betreffende de chemische samenstelling van de atmosfeer.

 

De acht wetenschappelijke instrumenten op deze drie satellieten zijn identiek met het oog op continuïteit. Door op een globale schaal, en dit 2 maal per dag, meteorologische informatie aan te leveren, zijn ze onmisbaar voor het verbeteren van de weersvoorspellingen. Deze gegevens worden eveneens in klimaatstudies gebruikt. Enkele instrumenten van dit type zijn ook terug te vinden op Amerikaanse polaire satellieten, die door NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) beheerd worden, met als doel om op dezelfde manier een continue datastroom te verzekeren.
Zoals eerder vermeld is er nagedacht over de continuïteit van deze waarnemingen door om de vijf jaar een update te plannen. Daar de MetOp-A-satelliet - die eigenlijk al lang uit zijn baan rond de Aarde moest zijn - nog steeds zeer actief is, heeft de raad binnen EUMETSAT nu beslist over de toekomst van MetOp-A, met het oog op de lancering van de derde satelliet.

 

MetOp satelliet (copyright: Eumetsat)

De baan die de satelliet MetOp-A al 10 jaar volgt, zal gehandhaafd worden, maar de lokale tijd waarop de satelliet de evenaar passeert zal dalen van 21.30 uur in juni 2017 naar 19.30 uur in 2022 (dit is het moment waarop de satelliet de evenaar in noordelijke richting, aan de donkere zijde van de Aarde, gaat kruisen).
Met andere woorden zal men de satelliet gecontroleerd laten afwijken van zijn huidig pad. Deze maatregel zal twee tot drie jaar van tri-MetOp operaties (drie satellieten die tezamen operationeel zijn) mogelijk maken! Het operationeel houden van MetOp-A zal een meerwaarde betekenen voor de numerieke weersvoorspelling en het klimaatonderzoek.
MetOp-A zal dan in 2022 uiteindelijk naar een lagere baan rond de Aarde gebracht worden, met als doel om dan tot slot binnen een tijdspanne van 25 jaar terug naar onze planeet toe te vallen om daarbij in de dampkring te verbranden.
EUMETSAT heeft verschillende SAF’s (Satellite Application Facilities) in het leven geroepen om uit de verschillende instrumenten specifieke operationele producten te ontwikkelen.
Het KMI is momenteel betrokken bij o.a. de O3M SAF, dat is de satelliet toepassingsfaciliteit die ozon en andere sporengassen zoals NO2, BrO, HCHO, H2O, SO2, OClO en aerosoldeeltjes (o.a. belangrijk voor het monitoren van vulkaanuitbarstingen) waarneemt.
Het merendeel van deze producten, worden afgeleid van het GOME-2 instrument (Global Ozone Monitoring Experiment-2, een optische spectrometer die dus de samenstelling van de atmosfeer (en ozon in het bijzonder) meet en dat vooral binnen het UV-zichtbaar spectrum . Het IASI (Infrared atmospheric sounding interferometer) instrument, dit is een optische interferometer maakt daarentegen vooral gebruik van het infrarode spectrum.
Daar deze SAF een breed pallet aan sporengassen en aerosoldeeltjes “verwerkt”, is er beslist om z’n naam te veranderen in AC SAF, met de “AC” van Atmospheric Composition (samenstelling van de atmosfeer).

 

GOME-2 wordt ook ingeschakeld om het ozongat boven de Zuidpool te observeren. Figuur 1 is een voorbeeld van een passage van de MetOp-A satelliet ter hoogte van de Zuidpool op 6 oktober 2011. Het linkse paneel leert ons hoe een ozonprofiel ter hoogte van de Zuidpool eruit kan zien. Deze figuur toont aan dat er heel wat variatie mogelijk is in de verticale verdeling van ozon bij de passage van noord naar zuid. Er is duidelijk een ozongat waarneembaar op deze figuur (overwegend blauwe kleur rechts). Het rechtse paneel toont ons de verdeling van de totale ozonkolom langs het pad van de satelliet, waarbij het linkse paneel een extra detail weergeeft over de verticale verdeling van ozon langs deze baan.

 

Figuur 1: Linker paneel: detaildoorsnede van de verticale verdeling van ozon in de atmosfeer van 0 tot 64 km (ozonprofiel) met aan de rechterzijde een deel van het ozongat (omcirkeld); rechterpaneel toont de totale ozonkolom langs de noord-zuid passage van de MetOp-A satelliet (copyright: O3MSAF/KNMI/EUMETSAT)

Meer informatie vind je op:

http://o3msaf.fmi.fi
http://www.temis.nl
http://atmos.caf.dlr.de/gome2
http://www.eumetsat.int
http://www.esa.int

 

Nog 2 filmpjes met het polaire principe: