Een droogte die stilaan zorgwekkend wordt

Situatie op 7 juni 2017

De klimatologische lente van 2017 sluit af met neerslagtotalen die ruim onder de normale waarden liggen. Dit seizoentekort versterkt zo de reeds lage gecumuleerde neerslagwaarden die in ons land waargenomen worden sinds juli 2016. Vanaf die periode wordt dit neerslagtekort hoofdzakelijk verklaard door het rustige weer in onze streken dat vaak werd beïnvloed werd door hogedrukgebieden.
Indien dit neerslagtekort de volgende weken aanhoudt, zou de situatie - net zoals in 1976 - verontrustend kunnen worden voor verschillende sectoren.
Noot: de normale waarden verwijzen naar de gemiddelden die voor een referentieperiode van 30 jaar (1981-2010) berekend werden.

 

Waarnemingen in Ukkel

In het referentiemeetpunt te Ukkel registreerde de pluviometer afgelopen lente (maart tot mei) slechts 108,0 mm neerslag. Dat is minder dan 60% van de normale waarde voor dit seizoen (187,8 mm). Deze 3 lentemaanden passen in een lange reeks van maanden die bijna allemaal een neerslagtekort kenden, een reeks die in juli 2016 begon. Vanaf dan waren alle maanden droger dan normaal, met uitzondering van november 2016 (zie figuur 1). In totaal viel er deze elf laatste maanden slechts 506,7 mm; slechts 65% van de normale waarde (781,0 mm).

 

Figuur 1: De maandelijkse neerslag van Ukkel van januari 2015 tot en met mei 2017, uitgedrukt in een percentage van de respectievelijke normale maandelijkse waarden.

De huidige droogte volgt na een zeer natte eerste helft van 2016 (zie figuur 1). Voor Brussel-Ukkel was dit het natste eerste semester sinds het begin van de waarnemingen in 1833. Dit heeft bijgedragen tot de aanvulling van de grondwaterstand, waardoor de schadelijke effecten van de droogte op de ondergrondse waterreserves tot nu toe nog vrij beperkt gebleven zijn.
In figuur 1 zien we verder nog dat Ukkel ook in 2015 werd getroffen door een periode van relatieve droogte.

 

Waarnemingen in het land

De lage neerslagtotalen die we reeds verschillende maanden in Ukkel meten, werden ook in de rest van het land waargenomen, maar met verschillende intensiteiten, afhankelijk van de lokale geografie. Figuur 2 geeft de waargenomen totalen voor ons land weer gedurende de 11 laatste maanden. Deze totalen variëren van 350 mm tot 950 mm, afhankelijk van de streek, en zijn vaak veel lager dan de normale totalen voor deze 11 maanden, die variëren van 600 mm tot 1400 mm (zie figuur 3).
Figuur 4 geeft de waargenomen totalen van de laatste 11 maanden weer, maar deze keer uitgedrukt in een percentage van de normale totalen. De figuur toont aan dat het relatieve tekort in sommige streken meer uitgesproken is dan in andere. Vooral de tekorten in een deel van de provincie Luxemburg en in de Laars van Henegouwen vallen op. In deze regio’s werden neerslagtotalen geregistreerd tussen 45% en 50% van de normale waarden. In het westen en het noorden van het land daarentegen zijn de tekorten kleiner. Op sommige plaatsen werden daar totalen tussen 75% en 85% van de normale waarden gemeten.

 

Figuur 2 (links): De totale neerslaghoeveelheden vanaf juli 2016 tot en met mei 2017 (in mm). Figuur 3 (rechts): De normale waarden voor de neerslaghoeveelheden vanaf juli tot en met mei (in mm).

Figuur 4: De neerslagtotalen vanaf juli 2016 tot en met mei 2017 in procent van de normale totalen.

Blijft de droogte duren?

Volgens de momenteel beschikbare informatie, ziet het er niet naar uit dat de neerslag die in de nabije toekomst kan vallen ervoor gaat zorgen dat het gecumuleerde neerslagtekort snel weggewerkt zal worden.

Na het natte en winderige intermezzo van deze eerste juni-dagen, vertonen de voorspellingen voor de volgende veertien dagen een redelijk snelle terugkeer van eerder stabiel en droog weer onder invloed van een hogedrukgebied dat zich regelmatig in de omgeving van ons land zal ophouden. Volgend weekend zouden de maximumtemperaturen tijdelijk tot boven 25°C kunnen klimmen. Nadien zouden de maximumtemperaturen, in het centrum van het land, eerder in lijn met het seizoen liggen (20°C – 23°C).


Het weer op langere termijn is veel moeilijker te voorspellen. De modellen voor de seizoensvoorspellingen voorzien een zomer die warmer zal zijn dan normaal. Voor de neerslag valt er momenteel nog geen enkele tendens te bespeuren. We benadrukken dat in het algemeen de seizoensvoorspellingen voor onze streken met alle mogelijke voorzichtigheid bekeken moeten worden.

 

De 2016-2017 droogte: het archief