Klimatologisch overzicht van januari 2018

Korte versie

De tweede maand van de meteorologische winter werd in Ukkel gekenmerkt door een uitzonderlijk lage waarde voor de zonneschijnduur, een abnormaal hoge waarde voor de gemiddelde temperatuur en normale waarden voor het neerslagtotaal en de gemiddelde windsnelheid.

 

De tabel hieronder geeft de maandelijkse waarden van een reeks parameters weer gemeten te Ukkel (kolom "Maand"), alsook de normale maandelijkse waarden ("Norm".) en de maandelijkse recordwaarden van 1981 tot 2017("Record +" en "Record -") met de respectievelijke jaartallen. De kolom "kar" duidt de statistische karakteristiek aan van de waargenomen maandwaarde ("Maand").

Parameter Eenh. Maand Norm. kar Record + Jaar Record - Jaar
Gemiddelde temperatuur °C 6 3.3 a 7.2 2007 -2.8 1987
Gemiddelde maximumtemperatuur °C 8.3 5.7 a 9.3 2007 -0.6 1987
Gemiddelde minimumtemperatuur °C 3.3 0.7 a 4.9 2007 -6.3 1985
Neerslagtotaal mm 80.8 76.1 n 153.8 2004 2.6 1997
Neerslagdagen d 21 19.2 n 27 1994 4 1997
Sneeuwdagen d 1 4.2 n 14 2010 0 2002
Onweersdagen in België d 7 3.1 za 9 2012 0 2013
Gemiddelde windsnelheid m/s 4.3 4.4 n 5.8 1988 3 2010
Overheersende windrichting WZW ZZW
Zonneschijnduur uu:mm 26:59 58:34 u 103:31 2006 33:43 2004
Globale zonnestraling kWh/m² 18.3 21.3 n 28.7 2006 16.2 1983
Relatieve vochtigheid % 86 85 n 88 2010 79 1982
Dampdruk hPa 8.1 6.8 a 8.8 2007 4.4 1987
Luchtdruk hPa 1012.1 1017.5 n 1030.1 1989 1006.3 2014

(*) Definities van de graad van abnormaliteit:

Afkorting Graad van abnormaliteit Fenomeen bereikt of overtroffen, gemiddeld één keer om de
n normaal -
a abnormaal 6 jaar
za zéér abnormaal 10 jaar
u uitzonderlijk 30 jaar

Volledige versie

De eerste dag van het nieuwe jaar kreeg ons land stevige windstoten te verduren door een krachtig lagedrukgebied gelegen tussen Schotland en Noorwegen die zachte maritieme luchtstromingen aanvoerde. Ons land bleef ook van de 2e tot de 5e onder een krachtig windveld liggen door een nieuw lagedrukgebied dat zich vanaf de Atlantische Oceaan verplaatste naar West-Europa. De aangevoerde lucht bleef zacht en vochtig. Vanaf de 6e werd het droger en kouder door de aanvoer van continentale lucht door de aanwezigheid van een hogedrukgebied boven Schotland. Vanaf de 8e verplaatste dit zich naar het noordoosten van Europa. Aanvankelijk bleef de aangevoerde lucht fris maar vanaf de 10e kregen we terug zachtere maar vochtige maritieme lucht boven ons land door de aanwezigheid van een lagedrukgebied ten zuiden van IJsland. Van de 11e tot de 14e werd koele, maar droge continentale lucht naar ons land gedreven door de invloed van een krachtig hogedrukgebied met centrum boven Zuid-Finland en de Baltische Staten. Vanaf de 15e ondervonden wij de doortocht van verschillende lagedrukgebieden die vanaf het zuiden van Groenland richting West-Europa doortrokken. Hierdoor kwamen wij verschillende dagen onder een krachtig windveld te liggen van relatief zachte maar vochtige, maritieme luchtstromingen met als hoogtepunt de doortocht van een krachtige, snel ontwikkelende storm op de 18e. De 19e zwakte de wind af en werd het droger. De 20e schoof er opnieuw een depressie over ons land en de 21e werd er koele en vochtige maritieme zeelucht naar ons land aangevoerd doordat we tussen een complex lagedrukgebied ten zuiden van IJsland en een anticycloon met centrum boven Zuid-Portugal lagen. Vanaf de 22e verplaatste de kern van dit lagedrukgebied zich naar Schotland waardoor de luchtstroming meer uit zuidwestelijke richting kwamen en zachtere, maar aanhoudend vochtige lucht over ons land bleef stromen tot de 25e. Vanaf de 26e breidde de anticycloon zich verder uit over Zuid-Europa maar aan de noordkant hiervan bleven vochtige, doch relatief zachte luchtstromingen waarin talrijke fronten voorkwamen ons weerbeeld bepalen tot het einde van de maand. Te Ukkel bedroeg de gemiddelde luchtdruk op zeeniveau 1012,1 hPa (norm: 1017,5 hPa).

De afwijking van de normale van de maandgemiddelden van de maximumtemperaturen lag tussen +1,5°C en +3,5°C. De afwijking van de normalen van de maandgemiddelden van de minimumtemperaturen varieerde tussen +1,5°C en +4,5°C. De absolute maxima lagen tussen 9,0°C en 15,5°C en werden meestal waargenomen op de 4e en de 24e. De absolute minima varieerden tussen -3,0°C en +0,5°C en deden zich meestal voor op verschillende dagen. Te Ukkel bedroeg de gemiddelde temperatuur 6,0°C (norm.: 3,3°C). De gemiddelde uitersten waren respectievelijk 8,3°C en 3,3°C (norm.: 5,7°C en 0,7°C ), ook abnormaal hoge waarden. De absolute uitersten bedroegen respectievelijk 12,9°C [de 24e] en -0,2°C [de 22e] (norm.: 12,2°C en -6,5°C ). Dit was de hoogste absolute minimumtemperatuur die in januari werd gemeten sinds 1901 en een evenaring van het record van 1988. Er was 1 vorstdag [min.<0°C] (norm.: 11,6 d.), een uitzonderlijk laag aantal en ook een evenaring van het record van 1988, en geen winterse dagen [max.<0°C] (norm.: 2,9 d.).

De streekgemiddelden van de maandelijkse neerslaghoeveelheden lagen overal boven de normale waarden. Ze varieerden van 112% van de normale waarde in Brabant tot 176% in Belgisch Lotharingen. De waarde was abnormaal hoog in deze laatste streek. In de rest van ons land waren de waarden normaal. De hoogste dagwaarden werden op verschillende dagen geregistreerd en liepen op tot net iets meer dan 35 mm. Te Ukkel was de neerslagfrequentie normaal: met de pluviometer werd in totaal 80,8 mm neerslag op 21 dagen gemeten (norm.: 76,1 mm in 19,2 d.).

In het land telden we een zeer abnormaal hoog aantal van 7 onweersdagen (norm.: 3,1 d.): de 1e, de 3e, van de 15e tot de 18e en de 31e. Op de 3e en van de 16e tot de 18e werd er hagel geregistreerd. Wind- en waterschade en blikseminslagen werden ons gemeld op de 3e, de 4e, de 17e, de 18e, de 24e en de 29e. De neerslag in ons land bestond gedurende 11 dagen geheel of gedeeltelijk uit sneeuw: de 1e, de 2e, van de 16e tot de 22e, de 28e en de 31e. Dit gaf aanleiding tot een sneeuwbedekking op de 1e en van de 17e tot de 23e. De maximale sneeuwdikte bereikte lokaal 24 cm in Mürringen (Büllingen) op de 21e.

De maandelijkse zonneschijnduur te Ukkel was uitzonderlijk laag met een totale duur van slechts 26u 59min (norm.: 58u 34min). Dit is een nieuw record voor de huidige referentieperiode voor deze maand (vanaf 1981). Het vorige record dateerde van 2004 (33u 43min). Enkel wanneer we naar de volledige periode kijken (vanaf 1901), komen we een lagere waarde tegen. In 1902, 1915 en 1935 scheen de zon slechts 26u 04min.
Vooral de zeer abnormaal sombere eerste en abnormaal sombere derde decade vielen op.
Deze maand kende een uitzonderlijk hoog aantal zwaar bewolkte tot betrokken dagen. In Ukkel registreerden we er 26 (norm.: 20,3 d.), een nieuw record. Het vorige record dateerde van 2007 (metingen vanaf 1981). Toen registreerden we hier 25 zwaar bewolkte tot betrokken dagen. Daarnaast registreerden we net als in 2008 geen enkele dag met een heldere tot licht bewolkte hemel (norm.: 2,6 d.), toch een abnormaal feit.

De wind kwam in Ukkel vooral uit de sectoren ZZW tot W. Dit was gedurende 62,3% van de tijd het geval (norm.: 47,8%). De gemiddelde windsnelheid bedroeg 4,3 m/s (norm.: 4,4 m/s). In het officiële anemometrische meetnet van ons land werden er op de 3e en de 18e windstoten van 100 km/u (28 m/s) of meer geregistreerd. Deze snelheden konden ook lokaal bereikt worden tijdens de onweders.

 

De volledige downloadversie bevat kaarten van België die de geografische verdeling van temperatuur, neerslag en zonneschijnduur van de maand en de afwijkingen van de normale waarden weergeven.

Klimatologisch overzicht (pdf 1.2Mo, 8 pagina's)