Uitleg over onze waarschuwingen

Algemene principes

Het KMI geeft, indien aan de criteria ervoor voldaan wordt, meerdere malen per dag algemene waarschuwingen uit voor gevaarlijke regen, wind, onweer, stormtij en gladheid, per Belgische provincie en geldig voor een bepaalde tijdsspanne, volgens deze algemene principes:

 

Code groen: geen bijzonderheden

Het verwachte weertype geeft geen aanleiding voor het uitgeven van een waarschuwing

 

Code geel: wees waakzaam

Code geel kan maximaal 48 uur voordat (en soms korter, afhankelijk van de onzekerheid) het weerfenomeen optreedt, worden uitgegeven. De zekerheid is minstens 65 procent dat aan de criteria voldaan wordt.

 

Code oranje: wees voorbereid en volg raadgevingen op

Code oranje kan maximaal 24 uur van tevoren (en soms korter, afhankelijk van de onzekerheid) worden uitgegeven als er minstens 65% kans is dat aan de criteria ervoor wordt voldaan. Wees voorbereid en en volg de raadgevingen van de bevoegde overheid op.

 

Code rood : onderneem actie en volg raadgevingen strikt op

Code rood wordt op zijn vroegst 12 uur vooraf (en soms korter, afhankelijk van de onzekerheid) uitgegeven als er minstens 65% kans is dat aan de criteria ervoor voldaan is. Onderneem actie om uzelf, anderen en indien mogelijk uw bezittingen in veiligheid te brengen en en volg de raadgevingen van de overheid strikt op.

 

Interpretatie van de waarschuwingen

We hanteren volgende definities, die bij benadering gelden :

“zeer lokaal” betekent een gebied van minder dan een kwart van een provincie
“lokaal” houdt een gebied in tussen een kwart en de helft van een provincie
“verspreid” wil zeggen dat het over minstens de helft van een provincie gaat.

 

De verwachte kans op het bereiken van de drempelwaarden moet dus minstens 65% zijn over een gebied dat minstens een kwart van een provincie bedekt en bepaalt de overeenstemmende kleurcode. Indien de kans lager ingeschat wordt over minstens zo’n gebied, wordt een lagere kleurcode gegeven (rood->oranje, oranje->geel, geel->groen). In de praktijk zal het KMI dus vaak een lagere code geven 48/24u voorafgaand aan het fenomeen dan 24/12u vooraf.

 

Bij gladheid hanteren we volgende definities :

Ijzel: aanvriezende regen of aanvriezende natte sneeuw
Rijmplekken: rijm of vocht dat aanvriest aan het wegdek maar zonder dat het wegdek nat is door een bui van regen of natte sneeuw die eerder viel op een dan nog niet bevroren wegdek.
Ijsplekken: natte weggedeelten of sneeuwresten die later bevriezen door afkoeling. Eerst kan er een bui van regen of natte sneeuw vallen op een dan nog niet bevroren wegdek, dat vervolgens bevriest door afkoeling.

 

Een aantal fenomenen zijn soms zeer lokaal en daardoor nauwelijks correct in te schatten. Daarom zijn ze niet bepalend voor de keuze van de kleurcode van de waarschuwing.

 

Met betrekking tot de hitte en koude-waarschuwingen wordt erop gewezen dat deze niet noodzakelijk overeenstemmen met de begrippen koudegolf en hittegolf, die over een langere periode gaan, terwijl er kan gewaarschuwd worden voor een intense maar kortdurende koude- of hitteperiode. Bovendien hebben de criteria van een hittegolf enkel betrekking op de maximumtemperaturen, terwijl bij een hittewaarschuwing de minima ook in rekening worden gebracht, omdat blijkt dat hoge minima mee het verhoogde sterftecijfer (zeker bij oudere personen) verklaren.

Het KMI geeft ook een waarschuwing voor CO-intoxicatie uit (zonder kleurcode) wanneer de weersomstandigheden (een grote temperatuursinversie bij kalm weer) een normale afvoer van verbrandingsgassen van verwarmingsinstallaties belemmeren. Dit hangt uiteraard af van ondermeer het verbrandingstoestel zelf en de ruimte waarin het zich bevindt.

 

Hoe gaan we te werk?

Vaak zal een eerste waarschuwing voor een groter gebied gelden omwille van de onzekerheid. Naarmate het risico dichterbij komt, kan er meer regionaal gewerkt worden indien er meer zekerheid is dat het evenement zich in een beperkter gebied zal voordoen.

Vanaf code oranje worden, bij gladheid door ijzel en sneeuw of onweer, (dit zijn fenomenen die snel kunnen veranderen van plaats tot plaats), ook uurlijkse, meer regionaal gedetailleerde speciale bulletins gemaakt, tot code oranje wordt opgeheven of als er gedurende een langere tijd binnen een tijdsinterval waarin een oranje waarschuwing van kracht is, tijdelijk minder risico is.

Het KMI kan, vooral bij randgevallen, afwijken van de bij de criteria behorende kleurcode en zal in dat geval dit in de begeleidende tekst verantwoorden. Het tijdstip van het fenomeen kan daartoe bepalend zijn (weekend, druk verkeer, onzekerheid in de verwachting, de grootte van het gebied waar risico’s worden verwacht,…)

Mbt onweders is het vaak onmogelijk om bijvoorbeeld het aantal blikseminslagen en de ermee gekoppelde bliksemschade of de snelheid van de vaak zeer plaatselijke rukwinden te voorspellen. Daarom zijn er geen precieze waarschuwingsdrempels opgemaakt voor deze grootheden bij onweer en worden de criteria voor de wind vooral toegepast op windpieken die niet hoofdzakelijk door onweer veroorzaakt worden, maar wel bijvoorbeeld door grootschaligere stormen.

Mbt sneeuw geven we de verwachte accumulatie van sneeuw die voldoende water bevat. Droge sneeuw die veel lucht bevat kan (plaatselijk) een grotere accumulatie geven, maar dat is vaak moeilijk voorspelbaar.

Er wordt op gewezen dat sommige weersituaties op de grens tussen 2 kleurcodes kunnen zitten en dat andere factoren kunnen meespelen om de keuze te maken, zoals impact op de maatschappij zoals bijvoorbeeld piekuren in het verkeer of het reeds bestaan van een probleemsituatie (reeds verspreide grote wateroverlast, verkeersinfarct,…). De weerkamer zal dan de keuze voor de kleurcode motiveren in de begeleidende tekst.

 

KMI: eerder weerwaarschuwing dan schade/impactverwachting

Hoewel er dikwijls een verband is tussen zwaar weer en schade of overlast, merken we op dat het KMI het weer voorspelt, niet de aard en de omvang van de overlast of de schade, die soms ook het gevolg is van plaatselijke factoren waar we geen weet van hebben of die niet tot ons kennisdomein of tot onze federale bevoegdheid behoren (bvb de lokale waterhuishouding bij veel regen die mee bepaalt of het tot wateroverlast komt, de toestand van gebouwen mbt hun gedrag bij hevige wind of blikseminslagen, of er al dan niet gestrooid is op bepaalde wegen, fiets- of voetpaden,…).

De impact kan vaak ook per groep of persoon anders ervaren worden (festivals, open-lucht evenementen,…), per sector of per bedrijf.

We leggen hierna de drempelwaarden (in een overzichtelijke tabel) en de niet-limitatieve risico’s voor de diverse kleurcodes uit, per type waarschuwing, maar we benadrukken dat de hoofdtekst, opgemaakt door de weerkamer, steeds het belangrijkste is.

 

Waarschuwing
Wind
Rukwinden tussen 80 en 100 km/u
(70 en 90 km/u bij bebladerde bomen)
Verspreide rukwinden tussen 101 en 130 km/u
(91 en 120 km/u bij bebladerde bomen)
Verspreide rukwinden van meer dan 130 km/u (>120 km/u bij bebladerde bomen)
Regen
10 tem 30 l/m² in 1 uur* of

20 tem 40 l/m² in 6 uur of

25 tem 50 l/m² in 24 uur
31 tem 50 l/m² in 1 uur* of

41 tem 60 l/m² in 6 uur of

51 tem 100 l/m² in 24 uur
Reeds grote wateroverlast en nog zware neerslag op komst,

of

> 50 l/m² in 1 uur* of
> 60 l/m² in 6 uur of
> 100 l/m² in 24 uur
Onweer
10 tem 30 l/m² in 1 uur* of

20 tem 40 l/m² in 6 uur of

25 tem 50 l/m² in 24 uur of


lokaal zware rukwinden of

hagelstenen van 1 tem 2 cm
31 tem 50 l/m² in 1 uur* of

41 tem 60 l/m² in 6 uur of

51 tem 100 l/m² in 24 uur of

verspreide zware rukwinden of

hagelstenen van 3 tem 5 cm

Reeds grote wateroverlast en nog zware neerslag op komst,

of

> 50 l/m² in 1 uur* of
> 60 l/m² in 6 uur of
> 100 l/m² in 24 uur of

verspreide extreme rukwinden of

hagelstenen > 5 cm

Gladheid
1 tem 5 cm verse sneeuw in 6 uur of

5 tem 10 cm verse sneeuw in 24 uur of

(Zeer) lokale ijzel of

(zeer) lokale rijm- of ijsplekken
3 tem 5 cm verse sneeuw in 1 uur* of

6 tem 10 cm verse sneeuw in 6 uur of

11 tem 25 cm verse sneeuw in 24 uur of

verspreide ijzel of ijsplekken
Overal zeer glad en verse sneeuw verwacht of

> 5 cm verse sneeuw in 1 uur* of

> 10 cm verse sneeuw in 6 uur of

> 25 cm verse sneeuw in 24 uur of

intense en algemene ijzel
Mist
Verspreid een zicht < 500 m
of lokaal < 200 m
Verspreid een zicht < 200 m
N.V.T.
Stormtij
5,60 tem 6,20m TAW in Oostende

of

6,60 tem 7,20m TAW in Antwerpen

6,21 tem 6,50 m TAW in Oostende

of

7,21 tem 7,50 m TAW in Antwerpen

> 6,50 m TAW in Oostende

of

>7,50 m TAW in Antwerpen

 
*de uurlijkse accumulaties worden slechts 1 uur vooraf voorspeld