Het KMI installeert een nieuw instrument dat het vulkanisch stof meet

De vulkaanuitbarstingen van de Eyafjallajökull vorig jaar en deze van de Grimsvötn nu, hebben enorme gevolgen voor de luchtvaart boven Europa. Om de precieze omvang van de gevarenzone voor het vliegverkeer te bepalen, gebruiken we modellen die de verspreiding van de aswolk in de atmosfeer beschrijven. Hiervoor moeten we echter weten hoeveel asdeeltjes de vulkaan uitstoot en waar de aslagen zich precies bevinden.
Het KMI heeft zich een instrument aangeschaft dat de hoogte van de wolkenbasis meet en hiermee kunnen we ook de hoogte van het vulkanisch stof detecteren.

 

LIDAR op het plateau van Ukkel

Een heel efficiënte methode om de positie van aslagen te bepalen is gebaseerd op de “LIDAR” techniek. “LIDAR” staat voor Light Detection And Ranging, en werkt zoals een radar, maar dan met zichtbaar of infrarood licht in plaats van microgolven.
Hoe werkt een LIDAR? Een Lidar zendt lichtstralen omhoog, die dan verstrooid worden door luchtdeeltjes, net zoals een straatlantaarn in dichte mist. Omdat licht in alle richtingen verstrooid wordt, valt een deel hiervan terug op de grond. Dat deel meten we dan met een gronddetector. Het tijdsverschil tussen het uitzenden van de lichtstraal en het terug opvangen van het verstrooide licht met de gronddetector, leert ons op welke hoogte de verstrooiing plaatsvond. De intensiteit van het signaal geeft aan hoe sterk het licht verstrooid werd. Door gebruik te maken van licht in plaats van microgolven kunnen we ook hele kleine deeltjes in de lucht waarnemen. Dit is nuttig om de aanwezigheid van aërosolen of asdeeltjes te detecteren, maar ook om de hoogte van de wolkenbasis te bepalen. Een LIDAR die gebruikt wordt om de hoogte van de wolkenbasis te meten, noemt men een “ceilometer”.

Het KMI installeerde in het begin van de maand mei 2011 een dergelijke LIDAR/ceilometer bij het automatische weerstation van Ukkel. Dankzij dit nieuwe instrument krijgen onze weervoorspellers betere informatie over de hoogte van de wolkenbasis en de hoogte van de menglaag. Deze laatste speelt een belangrijke rol bij de verspreiding van luchtvervuiling.
Dankzij dit nieuwe instrument zal het KMI in de toekomst een beter beeld krijgen van de verdeling van vulkanisch as boven Brussel, wat een belangrijke troef voor de Belgische luchtvaart is.

 

De figuur toont de tijd/hoogte doorsnede van de intensiteit van het terugverstrooide (infrarood) licht. De hoogte is in Km boven zeeniveau. De tijd is aangegeven in UT (Lokale tijd in mei is UT+2h). De zwarte stippen zijn wolken. De overgang naar het donkerblauwe geeft aan waar de menglaag zich bevindt.

  • LIDAR KMI
  • LIDAR KMI
  • LIDAR instrument binnenzijde
  • LIDAR intrsument binnenzijde
  • LIDAR instrument binnenzijde
  • LIDAR op het plateau te Ukkel
  • Metingen van LIDAR voor 24 mei 2011
1 2 3 4 5 6 7

LIDAR op het plateau van Ukkel