Klimatologisch overzicht van 2015

Weer een warm jaar

Het jaar 2015 was het, op 4 na, warmste jaar in Brussel-Ukkel sinds het begin van de klimatologische metingen in 1833. De gemiddelde jaarlijkse temperatuur bedroeg 11,3°C, wat evenveel als in 1989, 0,6°C lager dan het record van 2014 (11,9°C), maar toch nog 0,8°C boven de normale waarde van 10,5°C (gemiddelde over de periode 1981-2010).

 

Figuur 1. Evolutie van de gemiddelde temperatuur te Brussel-Ukkel vanaf het begin van de geregelde klimatologische metingen in 1833.

Op planetaire schaal was 2015 volgens de Wereld Meteorologische Organisatie wel het warmste jaar sinds 1860 en daarmee werd het vorige record van 2014 gebroken.

 

Opmerkelijke temperaturen op het eind van het jaar

De abnormaal hoge gemiddelde temperatuur van 2015 kan verklaard worden door de bijzonder zachte temperaturen van november en vooral van december. De gemiddelde temperatuur van deze beide maanden samen steeg tot 9,9°C (normaal: 5,4°C), een duidelijke verbetering van het vorige record dat dateerde van 1994 (8,0°C).

 

Figuur 2. De groene lijn geeft de maandelijkse gemiddelde temperaturen van Ukkel voor 2015 weer, terwijl de rode lijn de maandelijkse normalen weergeeft. De blauwe kolommen geven de maandelijkse recordwaarden (maximum en minimum) vanaf 1981 weer met het desbetreffende jaar.

De temperaturen van de rest van het jaar lagen daarentegen dicht bij de gemiddelde waarden: de gemiddelde temperatuur over de eerste tien maanden van het jaar was, met 11,6°C, perfect normaal. De temperaturen van de eerste 10 maanden lagen, op de abnormaal hoge temperatuur van augustus na, allemaal dicht bij hun normale waarde.

 

2015 in cijfers

Tabel 1. Jaarlijkse waarden van enkele parameters in Ukkel voor 2015. De normale waarden zijn de gemiddelden over de periode 1981-2010 (enkele hiervan werden herzien). Zie tabel 2 voor de statistische karakteristieken.

Tabel 2. Definitie van de abnormaliteitgraad van een klimatologische parameter, uitgedrukt in terugkeerperioden.

Kortom: 2015 was een abnormaal warm en zeer abnormaal zonnig jaar. De relatieve luchtvochtigheid was zeer abnormaal laag en de gemiddelde luchtdruk uitzonderlijk hoog. De andere parameters waren normaal. Al valt het op dat ook de neerslaghoeveelheid voor Ukkel, over het hele jaar beschouwd, relatief laag was.

 

Figuur 3. Positie van het jaar 2015 voor de gemiddelde temperatuur, de neerslaghoeveelheid en de zonneschijnduur (vanaf 1981).

Zonnig

Over het hele jaar beschouwd, was de zonneschijnduur voor Ukkel zeer abnormaal hoog. Dit was vooral te wijten aan de zeer zonnige maanden april en juni. Bovendien waren ook de maanden augustus en december zeer zonnig.

 

Normale wind

De gemiddelde windsnelheid in Ukkel was, met 3,7 m/s, gelijk aan de normale waarde. In de loop van het jaar registreerden we op 9 verschillende dagen op minstens 1 meetpunt van het anemometrische netwerk in ons land een maximale windstoot van minstens 100 km/u (28 m/s).

Over het hele jaar, kenden we in ons land een iets lager dan normaal aantal onweerdagen (83 dagen, normaal: 95 dagen). Er werden slechts 2 tornado’s geregistreerd (normaal: 4), ze werden beiden in juni waargenomen: in Brussegem (Merchtem) en in de streek van Melreux (Hotton) en Biron (Erezée).

 

Relatief weinig neerslag

In Ukkel viel er in totaal 736,7 mm neerslag, wat iets minder is dan de normale waarde van 852,4 mm. Enkel januari en november kenden een neerslagoverschot. De andere maanden kenden een (soms zeer klein) tekort. Het aantal dagen waarop er neerslag viel, ligt dan weer iets hoger dan normaal (56 dagen, normaal: 51 dagen).

De jaartotalen in het land varieerden tussen 614,0 mm in Herent en 1178,5 mm in Sugny (Vresse-sur-Semois). Het klimatologisch netwerk registreerde de grootste dagelijkse hoeveelheid tijdens de onweders in Bilzen op 13 augustus (64,0 mm).

 

Andere opmerkelijke feiten

• Tijdens de hittegolf die ons land van 30 juni tot en met 5 juli teisterde, steeg het kwik op 2 juli in Luik-Monsin tot 38,8°C. Dit is niet alleen de hoogste temperatuurwaarde die in 2015 in het klimatologisch netwerk werd waargenomen, maar tevens de hoogste temperatuur die ooit in ons land in een gesloten hut werd geregistreerd.
• Opmerkelijk feit: tijdens de maand december werd er in Ukkel geen enkele vorstdag (min < 0°C) geregistreerd.
• Tijdens de zomer, meer bepaald op 17 juni, daalde de temperatuur in Elsenborn (Bütgenbach) tot -0,1°C.
• Net als vorig jaar en de jaren 1994 en 1995, kende ook deze novembermaand 1 lentedag (max >= 20°C) in Ukkel. Op 1 november steeg de temperatuur er tot 20,8°C. Dit was meteen ook de warmste novemberdag. Het vorige record dateerde van november 1994 met een temperatuur van 20,3°C.
• Van begin mei tot half juni werd een groot deel van ons land, en dan vooral het zuiden van de provincie Luxemburg en zeer lokaal de provincie Luik, door droogte getroffen.
• Met een jaarlijkse gemiddelde waarde van 1017,9 hPa (normaal: 1016,0 hPa) kende Ukkel een uitzonderlijk hoge gemiddelde luchtdruk (luchtdruk herleid tot het zeeniveau). Daarmee werd het vorige record van 2005 gebroken (1017,8 hPa). Vooral in de lente en in december lag de luchtdruk hoger dan de normale waarden.

 

Naar de klimatologische kaarten van België voor 2015