Klimatologisch overzicht van december 2011

De eerste maand van de meteorologische winter werd te Ukkel gekenmerkt door een zeer uitzonderlijk hoge gemiddelde windsnelheid, een uitzonderlijk hoge gemiddelde temperatuur, een zeer abnormaal hoog neerslagtotaal en een normale waarde van de zonneschijnduur.

 

Opmerking: vanaf het maandelijks klimatologische overzicht van januari 2011, zullen de normalen en de recordwaarden (+ of –) in de tabel hierna berekend worden voor de periode 1981 – 2010. Deze periode van 30 jaar is de nieuwe referentieperiode voor de berekening van de normalen (gemiddelden over de periode) te Ukkel.
Neem er nota van dat de recordwaarden na 2010 progressief zullen worden toegevoegd in de volgende jaren zodat wij steeds over de recentste recordwaarden zullen beschikken.
Onder de tabel laat een link toe de vergelijking te maken met dezelfde tabel met de normalen en de recordwaarden berekend over de referentieperioden gebruikt tot 2010; deze perioden waren verschillend, afhankelijk van de parameter. Deze recordwaarden hadden, wat de betrokken periode betrof, dezelfde startdatum, maar duurden voort tot 2010.

De tabel hieronder geeft de maandelijkse waarden van een reeks parameters weer gemeten te Ukkel (kolom "Maand"), alsook de normale maandelijkse waarden ("Norm".) en de maandelijkse recordwaarden sinds 1981 ("Record +" en "Record -") met de jaartallen. De kolom "kar" duidt de statistische karakteristiek aan van de waargenomen maandwaarde ("Maand").

Parameter Eenh. Maand Norm. kar Record + Jaar Record - Jaar
Luchtdruk hPa 1012,8 1016,5 n 1027,9 1991 1002,1 1981
Gemiddelde windsnelheid m/s 4,7 3,7 zu 4,7 1993 2,7 2004
Overheersende windrichting WZW ZZW 0 0
Zonneschijnduur hh:mi 51:56 45:08 n 77:24 2007 16:17 1993
Gemiddelde temperatuur °C 6,1 3,9 u 6,9 1988 -0,7 2010
Gemiddelde maximum temperatuur °C 8,7 6,1 zu 8,6 1988 1,2 2010
Gemiddelde minimum temperatuur °C 3,6 1,6 za 5,5 1988 -3 2010
Relatieve vochtigheid % 87 89 n 93 1994 83 1983
Gemiddelde dampdruk hPa 8,1 7,4 n 9,3 1988 5,2 2010
Neerslagtotaal mm 152,1 81 za 171,9 1999 27,1 1987
Neerslagdagen d 26 19 a 28 1999 10 1992
Onweersdagen in het land d 11 3 zu 7 1999 0 2004
Sneeuwdagen d 5 4 n 23 2010 0 2007

December 2011 (oude normalen)

(*) Definities van de graad van abnormaliteit:

Afkorting Graad van abnormaliteit Fenomeen bereikt of overtroffen gemiddeld één keer om de
n normaal -
a abnormaal 6 jaar
za zéér abnormaal 10 jaar
u uitzonderlijk 30 jaar
zu zéér uitzonderlijk 100 jaar

Van de 1e tot de 10e werd ons weer gedomineerd door maritieme luchtstromingen door depressies die circuleerden tussen IJsland en Scandinavië. Van de 11e tot de 16e werd ons weer bepaald door maritieme luchtstromingen verbonden aan een brede depressie gelegen nabij IJsland zich uitstrekkend tot Groot-Brittannië. De 17e en de 18e namen deze luchtstromingen een polair karakter aan als gevolg van de verplaatsing van deze depressie naar Scandinavië. De 19e bracht een hogedrukgebied boven Spanje maritieme luchtstromingen boven onze regio's en de 20e door een depressie boven de Britse Eilanden. Van de 21e tot de 31e werd ons weer bepaald door maritieme luchtstromingen. Van de 21e tot de 25een van de 29etot de 31e, circuleerden zij tussen een depressie gelegen ten noorden van ons land en een anticycloon ten zuiden van ons. Van de 26e tot de 28e kwam deze anticycloon dichter in onze buurt waardoor de luchtmassa's minder vochtig werden. De gemiddelde luchtdruk bedroeg te Ukkel 1012,8 hPa (norm: 1016,5 hPa /1015,2 hPa).

De overwegende invloed van maritieme luchtmassa’s lag aan de oorsprong van de te hoge temperaturen. In het land weken de maandgemiddelden van de maximumtemperaturen af van de normalen met een waarde gelegen tussen +2,5°C en +3,5°C. De afwijking van de normalen van de maandgemiddelden van de minimumtemperaturen lag tussen +1,5°C en +3,0°C. De absolute maxima varieerden van 8°C tot 14°C en deden zich meestal voor op de 1e of de 31e. De absolute minima varieerden van –6°C tot 1°C en werden meestal gemeten op de 11e, de 19e of de 20e. Te Ukkel bedroeg de gemiddelde temperatuur 6,1°C (norm.: 3,9°C /3,3°C). De gemiddelde uitersten waren respectievelijk 8,7°C en 3,6°C (norm.: 6,1°C /5,5°C en 1,6°C /0,8°C). De absolute uitersten waren respectievelijk 12,3°C [de 2e] en 0,0°C [de 11e] (norm.: 12,7°C /11,9 °C en –5,0°C /–6,7 °C). Er waren geen vorstdagen [min.< 0 °C] (norm.: 10,7 d. /11,8 d.).

De streekgemiddelden van de neerslag waren allen hoger dan de normalen. Zij varieerden van 185 % van de normale in het Land van Herve tot 229 % aan de Kust. Dit teveel was zeer uitzonderlijk aan de Kust en in Vlaanderen, uitzonderlijk in de Polders, de Borinage, tussen Samber en Maas, in de Condroz, in de streek Gileppe en Warche en in de Ardennen. De hoogste dagwaarden varieerden van 10 mm tot 66 mm en deden zich meestal voor tussen de 12e en de 16e. Neerslagwaarden hoger dan 40 mm werden gemeten op de 4e, de 14e, de 15e en de 16e. De opmerkelijkste waarde was deze van Sugny (Vresse – sur – Semois) op de 15e met 66,3 mm. Te Ukkel was de neerslagfrequentie abnormaal hoog: met de pluviometer werd gedurende 26 dagen in totaal 152,1 mm gemeten (norm.: 81,0 mm /69,2 mm op 19 d. /20 d.).

In het land was er gedurende 11 dagen onweer (norm.: 2,9 d. /1,2 d.) : de 5e, 6e, 7e, 13e, 14e, 16e, 17e, 18e, 20e, 29e en de 30e. Deze waarde was zeer uitzonderlijk. De neerslag bestond in het land geheel of gedeeltelijk uit sneeuw gedurende 20 dagen (tussen de 5e en de 7e, de 14e en tussen de 16e en de 31e). Deze sneeuwval gaf aanleiding tot een sneeuwbedekking van de bodem op de 5e, de 8e, de 14e en tussen de 16e en de 31e. De maximale dikte van de sneeuwlaag werd bereikt op de 20e met 34 cm te Elsenborn.

Tijdens de 1e decade was de zonneschijn relatief belangrijk te Ukkel en zo bereikte de maandelijkse duur van de zonneschijn te Ukkel 51h 56 min (norm.: 45h /45 h).

Te Ukkel kwamen de winden hoofdzakelijk uit de sectoren SSW tot NW. Hun frequentie bedroeg 91 % van de gevallen in deze sectoren (norm.: 35 %). De gemiddelde windsnelheid bedroeg 4,7 m/s (norm.: 3,7 m/s /4,0 m/s). Tijdens deze maand werden in het anemometrische meetnet windstoten van 100 km/h (28 m/s) of meer gemeten op de 13e. Deze snelheden konden nochtans plaatselijk bereikt of overtroffen worden tijdens onweders.