Het KMI terug van Antarctica: de resultaten

Van 1 tot 22 februari 2012 ging Dr. Alexander Mangold, wetenschapper op het KMI, voor de derde keer naar het Princess Elisabeth station op Antarctica.

 

Hoe verliep de reis?

Het traject Brussel - Antarctica duurde 2 tot 3 dagen via meerdere vluchten.

De reis begon met de vlucht Brussel - Kaapstad, gevolgd door één of twee dagen pauze en voorbereidingen. Van daaruit vertrok Alexander samen met de leden van de andere nationale expeditieteams naar de Antarctische kust. De zes uur durende vlucht was geen lachertje, opeengepakt met de vracht in een enorm Russisch cargovliegtuig.

Na aankomst op de Russische vliegbasis Novolazarevskaya, 30 km landinwaarts op Oost-Antarctica, werd de reis verdergezet met kleine propellervliegtuigen naar de individuele stations. Vanaf de Russische vliegbasis is het nog anderhalf uur vliegen tot het Princess Elisabeth station, dat 200 km landinwaarts op 1350 m hoogte ligt.

 

Waarmee vulde Alexander zijn dagen in het barkoude Antarctica?

Om te beginnen deed hij een check-up en onderhoud van de vier instrumenten die al op het Princess Elisabeth station geïnstalleerd waren.

Het eerste instrument is de zonfotometer, die de totale verzwakking van het zonlicht door aërosoldeeltjes meet bij verschillende golflengten.

Het tweede is de aethalometer, die de absorptie van het zonlicht door de aërosoldeeltjes bij verschillende golflengten bepaalt en ook de concentratie aan “zwarte koolstof” meet. Dit zijn deeltjes afkomstig van verbrandingsprocessen.

Het derde instrument is de TEOM-FDMS (Tapered Element Oscillating Microbalance with Filter Dynamic Measurement System), die de massaconcentratie van alle aërosoldeeltjes meet, en het laatste is de Brewer-ozonspectrofotometer, die de totale hoeveelheid ozon in de atmosferische kolom bepaalt en de spectrale UV-straling meet.

Daarnaast installeerde Alexander ook drie nieuwe instrumenten: een Laser aërosol spectrometer, die het aantal aërosolen van verschillende grootte meet, een condensatiedeeltjesteller, die het totaal aantal aërosolen meet, en een nephelometer, die de optische eigenschappen van aërosolen meet.
Al deze aërosolinstrumenten samen leveren een bijna volledige karakterisatie van de atmosferische aërosol. Op basis van de verschillende optische eigenschappen en het aantal en de grootte van de aërosolen gemeten door de verschillende instrumenten, is het ook mogelijk informatie over het aërosoltype af te leiden.

 

Waarom doet Alexander deze metingen?

Aërosolen spelen een belangrijke rol in atmosferische fysica en chemie. Ze leveren oppervlakten voor fotochemische reacties en verzwakken, verspreiden en absorberen zonnestralen. Op die manier herverdelen ze de energie afkomstig van de zon en hebben ze een invloed op fotochemische reacties en de oppervlakte- en atmosfeertemperatuur. Daarnaast hebben ze ook een opwarmend of afkoelend effect en beïnvloeden ze de vorming, eigenschappen en levensduur van wolken.

 

Hoe liep de expeditie af?

De installatie van de nieuwe instrumenten verliep probleemloos en alle 7 instrumenten voerden twee weken simultaan hun metingen uit. Dit is een enorm succes, met als resultaat een korte, maar unieke gegevensreeks van atmosferische aërosolmetingen in het binnenland van Antarctica.

Van de drie nieuwe instrumenten, zal alleen de Laser aërosol spectrometer ook tijdens de Antarctische winter metingen blijven uitvoeren. De twee andere instrumenten (de nephelometer en de condensatiedeeltjesteller) worden geoptimaliseerd, waarbij de laatste aanpassingen worden doorgevoerd die ze nodig hebben om tijdens de Antarctische winter onafhankelijk te kunnen functioneren, wanneer er niemand aanwezig is op het Princess Elisabeth station.

Daarnaast heeft Alexander ook de instrumenten van een partnerproject gecontroleerd, waaronder een ceilometer en een automatisch weerstation. Het betreft het project Hydrant (hydrologische cyclus van Oost-Antarctica) van de KULeuven. Hij mat ook de eigenschappen van de tijdens de vorige winter opgestapelde sneeuw.

De terugkeer verliep volgens exact dezelfde route als de heenreis en verliep zonder problemen. Op zaterdag 25 februari landde Alexander om 11u30 in Zaventem, moe maar tevreden. En natuurlijk heel blij om zijn gezin terug te zien!

 

Tot slot nog enkele interessante links:

• Interview met Dr. Alexander Mangold: http://www.antarcticstation.org/multimedia/video/interview_alexander_mangold/
• Blog van Dr. Alexander Mangold: http://belatmos.blogspot.com
• Blog van Koen Meirlaen, de leerkracht die meeging met de expeditie: http://ahaproject.be/
• Meer informatie over het Princess Elisabeth station: http://www.antarcticstation.org/
• Een artikel van Belspo op pagina 42: http://www.belspo.be/belspo/organisation/Publ/pub_ostc/ANTAR/PolarBrochure_nl.pdf

 

 

 
  • Het station Princess Elisabeth - © International Polar Foundation
  • Dr. Alexander Mangold - © International Polar Foundation
  • Dr. Alexander Mangold - © International Polar Foundation
  • Zonfotometer - © International Polar Foundation
  • Windturbines, zero emission energiebron - © International Polar Foundation
  • Het Hydrant weerstation - © International Polar Foundation
  • Dr. Alexander Mangold - © International Polar Foundation
  • Een Antarctisch landschap - © International Polar Foundation
1 2 3 4 5 6 7 8