Lancering van de polaire meteorologische satelliet METOP-B

Zijn belang voor weersvoorspelling en klimaat

Na enkele maanden van uitstel is het bijna zover. Op 17 september 2012 zal METOP-B zich gaan vervoegen tussen de andere satellieten, met als doel de continuïteit van meteorologische waarnemingen na te streven. Op 19 oktober 2006 werd namelijk de eerste in een rij van 3 polaire meteorologische satellieten (METOP-A/B/C reeks) in een baan om de aarde gestuurd. De lancering van de derde polaire meteorologische satelliet, METOP-C, is gepland voor 2017.
Momenteel wordt METOP-B bewaard in een gecontroleerde omgeving in de Starsem gebouwen te Baikonur, Kazachstan. Deze satelliet is besteld voor EUMETSAT (European Organisation for the Exploitation of Meteorological Satellites) door de ESA (European Space Agency) en ontworpen door een Europees industrieel consortium, geleid door Astrium.
De acht wetenschappelijke instrumenten op deze satelliet zullen o.a. bijdragen tot het verbeteren van weersvoorspellingen, door het aanleveren van meteorologische informatie op een globale schaal en dit 2 maal per dag. Deze gegevens zullen ook gebruikt worden in klimaatstudies. Een deel van deze instrumenten zijn ook terug te vinden op Amerikaanse polaire satellieten, door NOAA beheerd, om op deze manier een continue datastroom te voorzien.

 

Figuur 1: Simulatie van METOP-B satelliet in een baan rond de aarde (copyright: EUMETSAT)

EUMETSAT heeft verschillende SAF’s (Satellite Application Facilities) in het leven geroepen om uit de verschillende instrumenten specifieke operationele producten te ontwikkelen.
Het KMI is betrokken bij de O3MSAF, dat is de satelliet toepassingsfaciliteit met betrekking tot het observeren van ozon en andere sporengassen, zoals NO2, BrO, HCHO, H2O, SO2, OClO, alsook aerosoldeeltjes (oa belangrijk voor het monitoren van vulkaanuitbarstingen). Het merendeel van deze producten, worden afgeleid van het GOME-2 instrument (Global Ozone Monitoring Experiment-2), een optische spectrometer dat vooral binnen het UV–zichtbaar spectrum meet.
GOME-2 wordt ook ingeschakeld om het ozongat boven de zuidpool te observeren.. Figuur 3 is een voorbeeld van een passage van de METOP-A satelliet ter hoogte van de zuidpool op 6 oktober 2011. Het linkse paneel leert ons hoe een ozonprofiel ter hoogte van de zuidpool eruit kan zien; deze figuur toont aan dat er heel wat variatie mogelijk is in de vertikale verdeling van ozon bij de passage van noord naar zuid. Er is duidelijk een ozongat waarneembaar op deze figuur (overwegend blauwe kleur rechts). Het rechtse paneel toont ons de verdeling van de totale ozonkolom langs het pad van de satelliet, waarbij het linkse paneel een extra detail weergeeft over de vertikale verdeling van ozon langs dit pad.

 

Figuur 3: Linker paneel: detaildoorsnede van de verticale verdeling van ozon in de atmosfeer van 0 tot 64 km (ozonprofiel) met aan de rechterzijde een deel van het ozongat (omcirkeld); rechterpaneel toont de totale ozonkolom langs de noord-zuid passage van de METOP-A satelliet (copyright: O3MSAF/KNMI/EUMETSAT)

Meer informatie kan je terugvinden op volgende sites:


http://o3msaf.fmi.fi
http://www.temis.nl
http://atmos.caf.dlr.de/gome2
http://www.eumetsat.int
http://www.esa.int