Ozonepisode

In tegenstelling tot de ozonlaag in de stratosfeer, is ozon bij het aardoppervlak schadelijk voor de verschillende levensvormen op aarde. Wanneer de ozonconcentraties bij de grond sterk toegenomen zijn in een bepaalde periode, spreken we van een ozonepisode of ozonsmog.

 

Hoe onstaat een ozonepisode?

De troposfeer bevat slechts 10% van de totale hoeveelheid ozon in de atmosfeer (zie ook ozonlaag). De troposfeer wordt verder onderverdeeld in twee lagen. Dichtbij de grond spreken we van de grenslaag. Deze reikt van aan de grond tot een hoogte tussen 100m en 3000m, afhankelijk van de weersituatie. In de grenslaag varieert de samenstelling van de lucht bijna niet met de hoogte. Boven de grenslaag, waar de samenstelling wel verandert met de hoogte, spreken we van de vrije troposfeer.

Hoge ozonconcentraties in de grenslaag zijn schadelijk voor de gezondheid van mens, dier en plant. Ozon in deze laag wordt gevormd door fotochemische reacties tussen NOx (Stikstofoxiden) en VOC’s (Vluchtige Organische Componenten). Wanneer de weersituatie zo is dat er weinig beweging in de lucht is, en de grenslaag slechts zeer dun is, kunnen de concentraties van NOx en VOC’s (door onder andere antropogene activiteiten zoals uitlaatgassen bij verbranding) hoog oplopen. Dit kan leiden tot hoge ozonconcentraties, ozonsmog genoemd.

Meer informatie over de vorming van ozonsmog vindt u op de website van het European Environment Agency. In België worden de ozonconcentraties continu gemeten door de interregionale cel voor het milieu. Op de website Ircel-Celine worden waarnemingen van ozon en andere polluenten elk uur bijgewerkt.

 

Aanverwante begrippen

Ozongat