Valwind

Valwind is een algemene term voor een koude, dalende wind. In het gebergte ontstaan soms dergelijke valwinden met als meest bekende voorbeeld de Bora in Zuidoost-Europa.

De valwinden die echter hier centraal staan zijn diegene die verbonden zijn aan de sterke daalstromen van zware buien en onweersbuien (zie ook onweertypes). Vernietigende valwinden teisteren af en toe ook ons land. Zij ontstaan wanneer koude daalstromen het aardoppervlak bereiken en gedwongen worden zich horizontaal uit te spreiden, mogelijk met grote schade als gevolg. Dit soort rukwinden is zeer moeilijk te voorspellen. Rukwinden van meer dan 150 km/u zijn niet onmogelijk. Valwinden worden vaak verward met windhozen.

Aan elke onweerscel is er een stijg- en een daalstroom verbonden. De koude daalstroom zal een soort van "windstotenfrontje" vormen aan de grond. Wanneer er meerdere onweerscellen aanwezig zijn, kunnen zij een grotere zone met rukwinden vormen. Bij lijnvormige onweders, zoals squall lines, kan er over een grote afstand (bijvoorbeeld 100 km) een belangrijk windstotenfront gevormd worden met uitgebreide schade als gevolg. Dit front heeft een beetje de kenmerken van een koufront.

 

De koude lucht van de daalstroom spreidt zich soms kilometers voor de eigenlijke neerslag van de onweerscel uit (de cel beweegt naar rechts). Dit veroorzaakt allerlei turbulenties en wervels met mogelijk zware windstoten als gevolg. De warme lucht wordt aan de voorzijde opgetild. Bron Kees Floor, Weerkunde.

Shelf cloud

Wanneer koude lucht uitstroomt en de warme lucht aan de grond optilt kunnen speciale wolkenvormen ontstaan die vooral bekend zijn onder hun Engelstalige naam: shelf clouds. Deze dreigende wolken, die een boogvorm aannemen, treden op aan de voorzijde van de onweerscellen. Zij kondigen vaak hevige weersverschijnselen aan.

 

Een " shelf cloud" boven het KMI in Ukkel op 27 juli 2013 (foto's Karim Hamid).