2020 nu al op lijst van jaren met langdurige droogte

Na een vrij droge maand januari volgde in februari en in de eerste helft van maart veel neerslag. Sinds de tweede helft van maart is het echter meestal droog gebleven.

Afgelopen zaterdag 18 april viel er een beetje regen in Ukkel en elders in het land. Voor de laatste neerslag hiervoor moeten we echter teruggaan naar 20 maart. Hierdoor eindigde afgelopen zaterdag een onafgebroken reeks van 28 dagen zonder noemenswaardige neerslag (i.e. minder dan 1 mm op een dag).

Bovenaan: Cumulatieve neerslag voor Beitem, Dourbes, Humain, Retie en Ukkel. Onderaan: Dagelijkse neerslag in Ukkel voor de periode van 1 januari tot 14 april 2020.

Op onze website is meer informatie te vinden over de actuele en voorspelde toestand van de (meteorologische) droogte in ons land. De droogte-index op wat langere tijdschaal (Standardized Precipitation Index voor een periode van 3 maand, of SPI-3, hieronder links), vertoont overal door de natte periode in februari en begin maart een normale toestand. De beginnende droogte wordt pas duidelijk door de tijdschaal korter te maken (SPI-1 voor een periode van 1 maand, hieronder rechts).

Links: De droogte-index (SPI-3) bekeken over 3 maanden. Rechts: De droogte-index (SPI-1) bekeken over 1 maand.

Een aantal opeenvolgende dagen zonder noemenswaardige neerslag (<1 mm op een dag) hoort uiteraard bij het grillige klimaat van België. Toch zien we de laatste jaren een licht positieve trend in de langste periode zonder neerslag in Ukkel tijdens het voorjaar. De recent afgelopen serie van 28 dagen zonder neerslag is echter geen absoluut record. Langere perioden zonder neerslag in de lente in Ukkel kwamen voor in 2012 en 2007 (figuur 3).

Het jaarlijks maximaal aantal van opeenvolgende droge dagen te Ukkel tijdens de lente.

Droogte is echter een complex fenomeen waarvoor geen universeel bruikbare parameter bestaat. Andere gegevens, zoals verdamping (temperatuur, wind), oppervlakkige afvloeiing, watergebruik, … dienen ook beschouwd te worden om een totaaloverzicht te verkrijgen.

Waarom valt er nu weinig neerslag?

Op de weerkaarten merken we al enkele weken een geblokkeerde situatie op. Een omvangrijk hogedrukgebied zorgt ervoor dat storingen en depressies hierrond worden omgeleid. Dit zorgt voor een lange periode van zacht, droog weer.

In de natte periode van februari tot half maart was er dan weer net sprake van meer lagedruk ten noorden van ons en meer hogedruk ten zuiden (kaart links), waardoor er bij ons een sterke westelijke stroming stond. In deze westelijke circulatie trekken depressies met bijhorende neerslag over ons land.

Vanaf midden maart kwam er vaak een hogedrukgebied opzetten die vanaf de Atlantische Oceaan over de Noordzee trok richting Oost-Europa. Eens het hogedrukgebied verschoven was naar het oosten, kwam er vaak een nieuwe impuls van hogedruk tot stand boven de Atlantische Oceaan en en herhaalde dit patroon zich. Dit resulteert in gemiddeld meer hogedruk dan gewoonlijk boven West- en Centraal-Europa, wat in onderstaande figuur aangeduid wordt door het gebied in het rood (kaart rechts).

Rode (blauwe) gebieden op de kaart betekenen een hogere (lagere) ligging van het 500 hPa drukvlak dan normaal (anomalie in decameter). Op de kaart rechts ligt het 500 hPa-drukvlak van de periode 15 maart tot en met 15 april gemiddeld hoger boven de Noordzee. Dit is het centrum van de blokkade. Bron data: ECMWF

De droogte blijft nog aanhouden

De weersvooruitzichten voor de komende dagen zien er aanhoudend droog uit. Dit komt omdat we opnieuw onder invloed van een omvangrijk hogedrukgebied boven Noord-Europa komen te liggen. Zeer droge continentale lucht bereikt ons land. Pas vanaf begin volgende week is er kans op regen.